Geçmişin gömülü kalmayı reddettiği yerler vardır. İrlanda'nın Galway ilçesindeki Tuam'da, topraktan çocuk kemikleri çıkmayı sürdürüyor - evli olmayan anneler ve çocukları için eski bir yurdun bulunduğu yerde, kazı ekipleri kısa süre önce 22 bebek cesedi daha buldu. Bununla bulunan kalıntıların toplam sayısı 99'a çıkıyor.

Yurt, 1925 ile 1961 arasında, Katolik Bon Secours rahibeleri tarikatının yönetiminde faaliyet gösterdi. Yarım asır sonra dünya, orada ölen çocukların nasıl son bulduğunu öğreniyor - araştırmaya göre birçoğu, yerel halkın basitçe „Çukur” diye adlandırdığı bir foseptik çukura atılmıştı.

Hikaye dün patlak vermedi. Daha 2014'te yerel tarihçi Catherine Corless, kurumda ölen çocuk ve bebekler için 796 ölüm belgesi buldu - ve hiçbiri için nereye gömüldüğüne dair bir kayıt yoktu. Neredeyse bin çocuk, ve kağıtta tek bir mezar bile yok. O defterleri kim tutuyordu ve neden birden isim yazmayı bıraktılar?

Yeni bulgular, 15 Temmuz'da tamamlanan yaklaşık altı haftalık çalışmayla toplandı. Cesetler, alanın güneybatı köşesinde, tarihsel olarak mezarlık diye işaretlenmiş bir bölümde tabutlardan çıkarıldı. Tüm kalıntılar şimdi Togher'daki yeni bir morg ve laboratuvara taşınıyor; burada uzmanlar, röntgen incelemeleri ve 3D tarama yoluyla çocuklara en azından bir yaş, bir cinsiyet ve bir isim geri kazandırmaya çalışacak.

Şimdiye dek 62 kişi, kimlik tespitine yardımcı olmak için DNA örneği verdi. Bon Secours tarikatı, çocukların „uygunsuz ve kabul edilemez bir biçimde” gömüldüğünü kabul etti, özür diledi ve kazı masrafları için 2,14 milyon sterlin ödedi. Kurumun sahibi olan Galway İl Meclisi de özür diledi - 2021'de bir soruşturma komisyonunun raporunu yayımlamasının ardından.

Tanıklar çoktan ölmüşken özür dilemek kolay. Saha çalışmasının 2027'ye dek, analizlerin ise ondan birkaç yıl sonrasına dek sürmesi bekleniyor. Ve İrlanda devleti onlarca yıldır örttüğünü sonunda açığa çıkarırken, yanıtlanması için laboratuvar gerektirmeyen bir soru kalıyor: toplum bunu ne kadar biliyordu ve başka tarafa bakmayı seçti?