Пред 115 години се венчаа Карл и Зита, последниот царски пар на Австрија: сребрен вез, дијадема од Франц Јосиф и биста на невестата донесена со дирижабл

На 21 октомври 1911 година, во капелата на дворецот Шварцау во Австрија, се венчаа надвојводата Карл, 24-годишен, и принцезата Зита Бурбон-Пармска, која имаше 19 години. Никој тогаш не знаеше дека тоа е свадба на последниот царски пар на Австрија. Знаеја само дека е голема.

Двајцата се познавале уште од деца, а се вљубиле во бањата Франценсбад во 1909 година. Еден будимпештански весник тогаш ја опиша свадбата без задршка: „Оваа славна свадба од бајка е среќниот крај на една романтична љубовна приказна“. Историјата подоцна ќе покаже дека бајката тука само почнува, а среќниот крај не доаѓа.

Венчаницата. Зита облече сатенски фустан извезен со сребрен конец, со чипка што припаѓала на нејзината баба. На главата носеше дијамантска дијадема, подарок од царот Франц Јосиф, кој на свадбата седеше веднаш до младенците. Венчалните прстени имаа врежана молитва на латински.

Подароците. Папата Пиј X испрати репродукција на дело од Леонардо да Винчи. Најнеобичниот подарок пристигна од воздух: бронзена биста на невестата, донесена со дирижабл. Во 1911 година тоа беше демонстрација на технологија колку и знак на почит.

Свадба на филмско платно. Церемонијата е снимена и прикажувана во кината, меѓу другото и во Шпанија. Кралска свадба што публиката можеше да ја гледа во сала, со билет, долго пред телевизиските преноси.

Тука приказната се свртува кон нас. Карл не требаше да биде цар. Наследник стана откако неговиот чичко Франц Фердинанд беше убиен во Сараево во 1914 година – истрелот што ја започна Првата светска војна. Во 1916 Карл ја наследи круната од Франц Јосиф, со Зита до себе, додека војната сè уште траеше.

По поразот следуваше прогонство. Карл почина во 1922 година, само 11 години по свадбата. Зита го надживеа 67 години, до 1989, и никогаш повторно не се омажи. Носеше црнина до крајот на животот.

Од свадбата во Шварцау останаа филмска лента, фотографии и прстени со молитва на латински. Империјата што таа свадба требаше да ја продолжи не преживеа ни деценија. Колку од денешните кралски свадби, со сите нивни преноси, ќе се паметат за 115 години?