Од 1 октомври оваа година, во системот „Мој термин“ ќе почне да функционира нов модул преку кој секој полнолетен граѓанин ќе може доброволно да се изјасни за органодарителство. Наместо компликувани процедури, изборот ќе биде на дофат – дел од системот што луѓето веќе го користат за закажување лекарски прегледи.

Бројката зад оваа најава кажува сè: околу 240 пациенти во моментот чекаат на трансплантација. Тоа не се статистички единици – тоа се луѓе за кои една туѓа одлука, донесена на време, може да значи разлика меѓу чекање и живот. Затоа секое олеснување на патот кон донирање не е бирократска ситница, туку прашање со многу конкретни последици.

Промените доаѓаат по законски измени што предвидуваат граѓаните да можат својата согласност да ја дадат и преку матичниот лекар, а самата иницијатива помина низ јавна расправа претходно. Министерот за здравство најави дека ќе биде меѓу првите што ќе се регистрираат како донор – гест што, ако се повтори од доволно јавни личности, може да го поттикне она што на органодарителството најмногу му недостига: доверба и видливост.

Зашто вистинската пречка кај нас никогаш не била само процедурата, туку молкот околу темата. Многумина не се изјасниле не затоа што се против, туку затоа што прашањето никогаш не им било поставено на едноставен начин. Ако новиот модул тоа го смени – ако изборот стане лесен, јасен и на едно место – тогаш октомври може да биде почеток на нешто што со години недостасуваше.

Останува најтешкиот дел, оној што ниту еден софтвер не го решава сам: да се разбие стравот и неинформираноста околу донирањето. Системот сега ја отвора вратата. Дали граѓаните ќе поминат низ неа зависи од тоа колку искрено и без сензационализам ќе се зборува за тоа што значи да дадеш шанса за живот некому што го нема тоа време на располагање.