Стартап што гради минијатурни нуклеарни реактори собра една милијарда долари во една рунда. Не за реактор што работи и продава струја – за фабрика што допрва треба да ги произведува. Тоа е Valar Atomics, а рундата ја предводи Sequoia, при што нејзиниот партнер Шон Мегвајер влезе во одборот на компанијата.

Покрај капиталот, компанијата обезбеди и кредитна линија од 200 милиони долари од Erebor и уште неколку банки. Проценетата вредност не ја објавија официјално, но според пишувањето на Bloomberg станува збор за 6 милијарди долари. За споредба: тоа е фирма чиј производ сè уште не се произведува серски.

Она што го градат се нарекува мали модуларни реактори – идејата е електраната да се склопува во фабрика како секој друг производ, наместо да се ѕида со години на самото место. Ако функционира, се добива нешто поевтино и побрзо од класичната нуклеарна централа. Ако не функционира, се добива многу скапо складиште на делови.

Досега имаат нешто повеќе од презентација. Во јуни, велат, нивниот реактор Ward 250 напојувал систем на Nvidia со чипови Blackwell, а со истата компанија договориле и градба на фабрика за вештачка интелигенција од 30 мегавати што работи без вода. Тоа е конкретен резултат, а не слајд.

Основачот и извршен директор Исаија Тејлор го објасни темпото со бројки: „Требаа две години за да се заврши јадрото NOVA. Требаа седум месеци за Ward 250 да стане критичен. Со секој изграден реактор, тактот ќе се скратува сè додека Valar не произведува десетици, потоа стотици, па илјадници реактори годишно.”

Илјадници реактори годишно. Тоа е реченица што вреди да се прочита двапати. И тоа е точно она за што инвеститорите платија – не за седумте месеци што се веќе минати, туку за кривата што ветува дека следниот пат ќе биде побрзо.

Valar не е сам во оваа трка. Antares неодамна собра 470 милиони долари, а X-energy извлече милијарда преку излегување на берза. Во рундата на Valar влегоа и Point72, Valor Equity Partners, Atreides Management, Riot Ventures и уште неколку фондови.

Пари во нуклеарна енергија одеднаш има насекаде, и тоа не е случајно – дата центрите за вештачка интелигенција трошат струја со темпо што постојните мрежи не го издржуваат, па некој мора да ја произведе. Прашањето кое ретко се поставува во соопштенијата е кој ќе го носи ризикот ако од сите овие милијарди на крајот произлезат неколку прототипови и еден многу долг ред за дозволи.