Британската политика влезе во новата ера. На локалните избори во Велика Британија, лабуристичката партија на премиерот Кир Стармер доживеа најголем пораз во последните деценија. Британските медиуми го нарекоа резултатот „Stармагедон” – игра на зборови со „Армагедон”. Найджел Фарадж и неговата партија Reform UK станаа најголем победник. Тоа не е политичко изненадување – тоа е политичка преобразба.

Бројките зборуваат сами за себе. По прелиминарните резултати (околу 20 проценти од местата избројани):

• Reform UK: 352 советници
• Лабур: 245 советници
• Либерални Демократи: 238 советници
• Конзервативци: 223 советници
• Зелени: 48 советници
• Независни: 20 советници

Лабур изгуби 249 места на национално ниво, од кои 185 само во Англија. Reform UK освои повеќе од 300 места во Англија. И нешто што уште до пред неколку години би било незамисливо – Лабур ја изгуби контролата над Тејмсајд (за прв пат во последните 50 години) и Виган (по повеќе од половина век).

„Резултатите далеку ги надминаа очекувањата”, изјави Фарадж. „Ова претставува историска промена во британската политика.” Аналитичарите оценуваат дека ова е една од најголемите трансформации на политичкиот систем во Велика Британија во последните сто години – британската демократија се преселува од традиционалниот двопартиски модел кон повеќепартиски пејзаж.

Стармер инсистира дека ќе ги води лабуристите и на следните парламентарни избори. Тоа е изјава на премиер кој никако не сака да признае дека неговата политичка позиција е во криза. Десетици кмутања од сопствените редови, плус притисок од сè помасивниот десен флак, го направуваат тој премиер кој преживува, не управува.

За Балканот овој резултат има две импликации. Прво – британската миграциска политика, која досега беше под лабуристички притисок за реформа, сега ќе се крене кон уште построги мерки. Балканците кои живеат и работат во Британија (а ги има многу) ќе ги почувствуваат тие промени. Второ – кога Reform UK доминира во британските институции, политиката на Лондон кон ЕУ се менува. Тоа е важно за земјите кои бараат влез – помалку британско застапување во европските кругови значи помалку поддршка за Балкан земјите кои сè уште се на патот кон Брисел.

А она што е поважно – британската политика конечно престана да биде тивка. Кога партија која пред пет години се сметаше за маргинална зема локални власти на ниво на големи градови, тоа не е инцидент. Тоа е пресвртница. И сите земји кои сè уште работат со старата претстава за британската политика – треба да го ажурираат тој модел брзо.