Владата подготвува нов Закон за игри на среќа, а реакциите се поделени како и секогаш кога станува збор за индустрија која живее од зависност. Главна нова мерка: обврзна оддалеченост од 500 метри помеѓу казината/слот клубовите и училиштата. Дополнително – ограничувања на рекламирањето насочено кон млади.

Индустријата веднаш реагираше. Асоцијацијата на организатори на игри (АПИС) ги нарече мерките дискриминаторски и потенцијално неуставни. Според нивната проценка, законот ќе чини на државата околу 350 милиони евра годишно и ќе елиминира приближно 10.000 работни места. Синдикатот „Сакам да работам” се приклучи на критиката – неговите членови работат во индустријата и стравуваат за иднината.

Спротивно гледање доаѓа од Левица. Партијата вели дека 500 метри не е доволно – казината треба да бидат истерани целосно надвор од урбаните средини, во гранични и туристички региони. Тоа е логично продолжение на нивната филозофија: ако индустријата произведува зависност и сиромаштија, нека ги создава таа болка во простори каде што не маѓат училишта и семејства.

Една критична поента која ја прави анализата: законот речиси целосно ги игнорира онлајн платформите за коцкање. Тоа е огромен пропуст, бидејќи во последните години коцкањето на интернет експлодира – децата и тинејџерите можат да играат покер и да се обложуваат за натпревари преку телефоните, а ниту еден физички растојание не помага. Закон кој се фокусира само на ѕидови додека вратите се отворени онлајн е политички театар.

Бројките во заднина на ова што го гледаме се страшни. Македонија има еден од највисоките стапки на коцкање по глава на жител во Европа. Семејства се распаѓаат, штедења исчезнуваат, психичкиот терор во куќите на коцкари не се мери. Само во последните пет години, помошта на NGO-та за помош на зависници е порасната драматично, но институционалната грижа сè уште заостанува.

Решението не е едноставно. Ако ги затвориш сите казина, индустријата оди во сива зона – нелегалните клубови ќе се отворат подземно, и оние кои ги работат таму нема да плаќаат данок. Ако ги оставиш отворени каде се сега, утрешните генерации тинејџери ќе го имаат истиот проблем како и денешните. Балансирана политика бара и физички и онлајн ограничувања, плус сериозна работа со зависници и едукација на децата. Засега, законот покрива само едно од трите.

Парламентот ќе го разгледа предлогот наскоро. Очекувајте остра дебата, политички театар, и крајно решение кое ќе биде компромис без сериозен ефект. Тоа е судбината на повеќето македонски закони за заштита на граѓаните – се пишуваат за маркетинг, не за резултати.