Корисниците гласаат со ногите – а ногите бегаат од Google. DuckDuckGo, малиот пребарувач со фокус на приватност што со години се обиде да го разбие монополот на Google и не успеа, оваа недела добил неочекувано раздвижување. Растот на инсталации во САД достигнал 30,5% за еден ден, а одредени денови растот на iOS бил скоро 70%.

Причината не е мистерија. Минатата недела на Google I/O, конференцијата за програмери, Google објави драматично прекомпонирање на пребарувањето. Класичниот список од сини линкови се заменува со ВИ агент кој одговара на прашања, извршува задачи и активно следи во заднина. Реакцијата беше остра. Дел од корисниците велат дека Google со ова го убива отворениот веб; други, дека ВИ-прегледите често даваат неточни одговори и преземаат контрола што корисникот не ја побарал.

Затоа DuckDuckGo неочекувано се појавува како безбедно пристаниште. Извршниот директор Габриел Вајнберг вели директно: „Google ги храни корисниците со ВИ без можност за откажување. Резултатите им стануваат полоши, не подобри. Сакаме да бидеме место што го става корисникот во контрола – тој да одлучи колку ВИ сака или не сака.”

Бројките се конкретни. Помеѓу 20 и 25 мај, недела на недела растот на инсталации во просек бил 18,1% (споредено со неделата пред тоа), а врвот од 30,5% удрил на 25 мај. На iOS, просечниот раст бил 33%, врвот 69,9%. Посетите на специјалната страна noai.duckduckgo.com – која ги исклучува сите ВИ функции – растеле во просек 22,7% неделно, врв на 27,7% на 24 мај. И тоа е специфично во САД; растот продолжил и преку празникот за Меморијалниот ден, кога вообичаено сообраќајот опаѓа.

Не е дека DuckDuckGo нема свое ВИ. Има. Се вика Duck.ai, бесплатно е, и нуди пристап до Claude 4.5 Haiku на Anthropic, Llama 4 Scout на Meta, Small 3 на Mistral и GPT-5 mini на OpenAI – без креирање профил. Сите разговори се приватни (IP се отстранува, разговорите се бришат за 30 дена, и ништо не се користи за тренирање модели). Има и Search Assist (слично на ВИ-прегледите на Google), и филтер за вештачки-генерирани слики. Разликата е едноставна: ВИ-то постои како опција, не како принуда.

За Google, нумерички растот од 2% пазарен удел не е егзистенцијална закана. Но трендот е симптом. Кога пресудата на Google антимонополскиот процес од 2023-та покажа дека неговите ексклузивни договори за стандарден пребарувач им штетат на конкурентите, тогаш беше пишано во записници. Сега тоа се случува во статистики за инсталирања. „Луѓето едноставно сакаат избор”, рече портпаролот на DuckDuckGo – и тоа можеби е најпрепознатливата фраза за корисничкиот бунт во 2026-та.