Кога едно семејство владее, смртта на еден член не е само лична трагедија – таа е државно прашање. Тајландската принцеза Бајракитијаба, најстарата ќерка на кралот Рама Х, почина на 47 години, по повеќе од три години поминати во кома. Со неа си замина и најверојатниот одговор на прашањето кое долго го измачува тајландскиот двор – кој ќе биде следниот на тронот.

Принцезата заврши во кома во декември 2022 година, кога доживеа срцев колапс додека тренираше кучиња за натпревар. Од тогаш беше на апарати за одржување во живот. Починала на 11 јуни во болница во Бангкок, од тешка стомачна инфекција проследена со срцеви и циркулаторни компликации.

Зад протоколарната тага се крие вистинска државна неизвесност. Бајракитијаба беше сметана за најдобро подготвениот наследник во семејството – докторка по право од Универзитетот во Чикаго, дипломат, амбасадорка во Австрија, активна во организации на ОН за правата на жените. Со други зборови, токму она што еден модерен монарх би сакал да го покаже пред светот.

Сега тоа место е празно. Кралот Рама Х со години не назначил официјален наследник, а со смртта на ќерка му одлуката останува целосно во негови раце. Како можен наследник се споменува принцот Дипангкорн. Прашањето на наследството во апсолутна монархија никогаш не е само семејна работа – таму каде што кралот владее без избори, секоја празнина на тронот е политичка.

За читателот на Балканот ова можеби звучи далечно, но логиката е стара колку и власта: кога моќта се пренесува по крвна линија, а не по гласови, една смрт може да го промени курсот на цела држава. И тогаш сите гледаат во еден човек да реши – токму она што демократиите наводно требаше да го надминат.