Зделка од 2 милијарди долари се распаѓа пред очите на сите – и тоа не поради пазарот, туку поради една наредба од Пекинг. Meta почна да го расклопува купувањето на кинескиот стартап за вештачка интелигенција Manus, откако кинеските власти бараа зделката да се поништи. Според објавите, Meta веќе го отсекла Manus од своите внатрешни системи и им забранила на вработените да ги користат неговите алатки додека двете компании одат кон целосна разделба.

Она што требаше да биде историски излез за кинеската ВИ-индустрија брзо се претвора во спротивното. Пораката од Пекинг е јасна: технологијата што државата ја смета за стратешки чувствителна останува под нејзина контрола – без оглед на тоа каде формално е регистрирана компанијата. Manus, иако со потекло од Кина, ги преселил вработените во Сингапур уште во средината на 2025 пред да го најави купувањето од Meta во декември. Не помогна.

Кина не запре тука. Властите ги проширија ограничувањата за патување на истражувачи и директори во приватни фирми, барајќи владино одобрение пред заминување во странство, и стегаат контрола врз странскиот капитал. Со други зборови – не само што зделката паѓа, туку и луѓето зад неа сè потешко излегуваат од земјата. За компанија што сака да се претстави како глобален играч, ова е потсетник кој ги командува потезите.

Иронично, додека Meta кине врски, Manus продолжува да пушта нови функции и интеграции – стартапот работи како зделката никогаш да не постоела. Основачите, пак, веќе воделе разговори да соберат околу 1 милијарда долари од надворешни инвеститори за да си го вратат стартапот, потег што би отворил пат до кинеска заедничка компанија и евентуален излез на берзата во Хонг Конг.

Кога две суперсили се борат за контрола врз вештачката интелигенција, стартапите стануваат бојно поле, не играчи. Американскиот капитал се прашува дали воопшто требало да тече кон фирма поврзана со Кина; Пекинг се прашува зошто најдоброто од домашната технологија завршува во американски раце. А некаде во средината седат инженерите на Manus, кои само сакаа да направат производ – и наместо тоа добија лекција по геополитика.