Усје бара дозвола по стандарди од 2007: граѓаните велат застарено, министерот вели построго

Граѓанската иницијатива „Стоп за Усје” излезе на улица – повторно. Поводот е барањето на цементарницата Титан Усје да продолжи да работи со А-интегрирана дозвола заснована на стандарди од 2007 година, наместо да се усогласи со европските норми и најдобрите достапни техники.

Според иницијативата, верзијата на барањето објавена за јавен увид не само што не ги исполнува идните стандарди – таа содржи помалку информации од постојната дозвола. „Документот пропишува гранични вредности за само три загадувачи, идентични со оние од старата дозвола и до осум пати повисоки од сегашните стандарди на ЕУ”, тврдат од „Стоп за Усје”. Уште потешко: нема одредби за следење на опасни загадувачи како тешки метали, диоксини и фурани.

Пораката на иницијативата е директна: „Со вакво барање, „Усје” практично сака да продолжи да ги труе скопјани со застарени стандарди што не се во согласност со европските норми. Министерството за животна средина не смее да усвои неусогласена и незаконска дозвола.” Протестот тргна од Собранието кон Министерството, под слоганот „Не за нова дозвола за Усје по стари правила”.

Од друга страна, министерот за животна средина Мухамет Хоџа тврди дека обновената дозвола за УСЈЕ „ќе биде според новиот закон за контрола на индустриските емисии”, односно според построги еколошки стандарди, исто како и за сите оператори со А-дозволи. Две тврдења, една иста дозвола, дијаметрално спротивни приказни за тоа што всушност содржи.

И тука е јазолот што скопјани го дишат секој ден: кој зборува вистина? Ако дозволата навистина е по нови, построги стандарди, зошто граѓаните што го читале документот гледаат бројки од 2007? А ако се во право граѓаните, зошто министерот тврди спротивно? Воздухот над Скопје со децении е меѓу најзагадените во Европа – а додека институциите и фабриката си разменуваат уверувања, белите дробови на децата не чекаат да заврши правната расправа. Прашањето не е техничко. Прашањето е чиј интерес тежи повеќе – здравјето на градот или продолжениот живот на старата дозвола.