Добрата вест прва: најголемиот дел од плажите на Охридското, Преспанското и Дојранското Езеро оваа сезона се безбедни за капење. Најновиот извештај на Институтот за јавно здравје не потврдува масовно труење ниту пестициди над дозволените вредности во анализираните примероци. Значи – можете да се капете.

Лошата вест доаѓа веднаш потоа, и таа е постара од секое лето: старите проблеми со загадувањето не само што не се решени, туку на некои места остануваат сериозна закана. Фекални води, септички јами, неисправна канализација, пестициди. Истите зборови, ист извештај, речиси иста содржина – година по година.

Радожда – таму каде септичките јами се празнат во езерото

Најтешката слика доаѓа од Охридското Езеро, макар што водата генерално ги исполнува законските критериуми. ИЈЗ наведува дека голем број хотели, ресторани, туристички населби и приватни куќи покрај крајбрежјето сè уште не се приклучени на колекторскиот систем. Наместо на пречистување, отпадните води завршуваат во септички јами – а на некои места и директно во езерото.

Особено загрижува Радожда, каде дел од септичките јами се празнат директно во езерската вода или се толку блиску до брегот што нивната содржина понира во езерото. Кај Свети Наум, канализацискиот систем изграден пред повеќе од десет години има само дробилка за фекалии – без филтри, без хлорирање пред испустот.

Реките се петта класа

Многу полоша е состојбата во реките што се влеваат во езерото. Черава, Сатеска, Коселска и Велгошка се класифицирани во петта класа – најлошата – и по физичко-хемиските и по микробиолошките параметри, што е влошување во споредба со лани. Езерото засега издржува само благодарение на својата огромна водна маса и способноста за самопрочистување. Но природата не е замена за канализација.

И тука доаѓа тајмингот што кажува сè. Извештајот е објавен само неколку дена пред Комитетот за светско наследство на УНЕСКО повторно да одлучува дали Охридскиот Регион ќе заврши на Листата во опасност. Препораките на ИЈЗ – да се стави колекторот целосно во функција, да се приклучат сите објекти, да се следи водата постојано – се повторуваат со години. Што значи дека проблемот не е во тоа што не се знае решението. Проблемот е што решението никој со години не го спроведува.