Постои начин да се измери колку една компанија навистина верува во нешто: изброј колку пати го споменува пред луѓето што ѝ ги даваат парите. По таа мерка, General Motors и Ford – двете најголеми американски автомобилски компании – веќе не веруваат многу во електричните автомобили.

Анализа на квартални повици со инвеститори од последните седум години, направена заедно со њујоршката истражувачка фирма Hudson Labs, покажала дека и двете компании денес зборуваат за електрични возила поретко отколку што зборувале пред пандемијата. Не малку поретко. Кај GM бројот падна од 82 споменувања на повикот за вториот квартал 2025 година на 21 на последниот, за истиот квартал оваа година.

Од „сè на струја” до „усогласување со политиката”

GM се обложи на масовните електрични автомобили пред повеќето конкуренти. Bolt го претстави на саемот во Лас Вегас во јануари 2016 и го пушти во продажба до крајот на истата година – половина година пред Tesla да ги испорача првите Model 3. До крајот на 2020 година, на секој од последните два повици со инвеститори имаше над 100 споменувања на електрични возила, што беше околу третина од целиот разговор.

Компанијата што ветуваше дека до 2035 година ќе продава само електрични автомобили денес, кога воопшто ги спомене, зборува за тоа како го „усогласила капацитетот и производствениот отпечаток со промените во регулаторната политика”. Тоа е реченица напишана од човек кој не сака да каже што се случило.

А што се случило е доста јасно: администрацијата на Трамп ги укина еколошките регулативи што ги фаворизираа возилата без емисии, а неговата партија ја избриша федералната даночна олесница од 7.500 долари за нов електричен автомобил. Побарувачката не исчезна сама – ѝ беше извлечена подлогата.

Ford ја смени насоката пред изборите

Кај Ford падот почна порано. Уште на средината на 2024 година, пред американските избори, компанијата се повлекуваше од дел од најголемите инвестиции во електрични возила во корист на еден интерен проект што подоцна стана нивната нова платформа. По доаѓањето на Трамп, разговорот се сврте кон поддршка за протекционистичката трговска политика и кон бензинските камиони од серијата F, кои носат подобра заработка.

Портпаролите на двете компании велат дека сето тоа е погрешно прочитано. Џим Кејн од GM вели дека „квалитетот е поважен од квантитетот” и дека компанијата останува доследна на ставот оти електричните возила се крајната цел, а времето на повиците им треба и за софтвер, услуги, автономна технологија и трговска политика. Дејвид Товар од Ford ја посочува новата платформа што стартува следната година: првиот производ, среден пикап, ќе бил токму она што пазарот го бара по цена и технологија.

Кога рекламата ќе замолкне

Двете компании и понатаму продаваат електрични автомобили, и понатаму имаат нови модели во подготовка. GM е сè уште втор најголем продавач на електрични возила во САД. Но има разлика меѓу тоа да продаваш нешто и тоа да го градиш идентитетот на компанијата околу него – и таа разлика се слуша на повиците со инвеститорите многу порано отколку што се гледа во салоните.

Ова е добра потсетница за секој што чита објави за индустриска транзиција. Милијардите беа најавени со конференции, сцени и слогани; повлекувањето се одвива тивко, во реченици со зборот „усогласување”. Прашањето што останува не е дали електричните автомобили ќе дојдат – туку колку од овие ветувања преживуваат една промена на власта.