Курдскиот командант Мазлум Абди го соопшти крајот со реченица што звучи административно, а всушност затвора половина век надеж: „Фазата на интеграција на воените, безбедносните и административните институции во националните државни институции е завршена и заклучена.”

Преведено од дипломатски на човечки: курдската автономија во Сирија повеќе не постои. Војската, безбедноста и управата се влеани во сириската држава.

Патот дотаму почна со договор во јануари 2026-та меѓу Абди и сирискиот претседател Ахмед ал-Шараа – договор постигнат откако вооружени судири им однесоа на Курдите значителна територија на северот. Значи не станува збор за преговори меѓу рамноправни страни. Станува збор за услови што ги пишува оној што држи повеќе земја.

Што добија за возврат

Формално – нешто што никогаш немале. Ал-Шараа издаде декрет со кој се признаваат курдските национални права и курдскиот се определува како службен јазик. Тоа е преседан од осамостојувањето на Сирија во 1946-та наваму. Курдски функционери добија места во покраинската управа и во воени позиции.

Практично – владините сили презедоа контрола врз стратешките градови и нафтените полиња. Прочитајте ја таа реченица уште еднаш и ставете ја покрај признавањето на јазикот. Јазик за нафта.

Аналитичарот Мутлу Чивироглу го рече она што дипломатите го избегнуваат: „Горчлив крај… воената сила која беше многу успешна, која имаше победи над Исламска држава и на која многумина ѝ се восхитуваа, за жал престанува да постои.”

Сојузникот што замина прв

САД, поранешниот сојузник на Курдите во војната против Исламска држава, префрлија над 5.700 притвореници од логорите под курдска контрола во Ирак. Тоа е логистика на заминување – кога партнерот си ги подигне обврските пред да си ги подигне војниците.

Курдите се околу 15 отсто од населението на Сирија и децении живееја под репресија и културни ограничувања. Сега имаат службен јазик и немаат своја војска. Некој ќе го нарече тоа напредок.

Балканот ја познава оваа сцена премногу добро. Ветувањата се пишуваат на хартија, границите се цртаат со сила, а меѓународниот партнер што гарантирал сè останува само дотогаш додека му се исплати. Прашањето што останува не е дали декретот важи денес – туку кој ќе го брани кога веќе нема кој.