Акциите на „Модерна” се удвоија за еден ден. Причината не е ниту преземање, ниту нов производ на пазарот – туку резултати од клиничко испитување кои покажале дека експериментална терапија базирана на вакцина го намалила враќањето на меланомот и го спречила ширењето кон други делови од телото.

Терапијата, наречена интисмеран, комбинира имунотераписки лек развиен од американската фармацевтска компанија „Мерк” со мРНК вакцина – истиот тип технологија што светот масовно ја запозна преку ковид. Разликата е што оваа вакцина се прави поединечно, според мутациите откриени во туморот на конкретниот пациент.

Бројките што ги растргаа берзите

На отворањето на „Насдак” акциите на компанијата скокнаа за над 84 отсто, на 115,91 долар, за потоа да стигнат до 126,81 – повеќе од двојно во однос на претходното затворање од 62,96 долари. Акциите на „Мерк” пораснаа за над осум отсто. Аналитичари проценуваат дека терапијата само од лекување меланом би можела да донесе околу три милијарди долари приход до 2035 година.

Испитувањето опфатило 1.137 пациенти со меланом во висок ризик, кои претходно имале хируршко отстранување на туморот. Едните добивале околу девет дози од имунотераписки лек во комбинација со персонализирана вакцина во текот на една година, другите само имунотераписки лек.

Пред да се радуваме

Пазарен стратег предупреди дека малите инвеститори треба да ги држат очекувањата под контрола: комплетните податоци од испитувањето сè уште не се објавени, резултатите за вкупното преживување се чекаат, а производството на персонализирани вакцини во големи количини може да испадне скапо и сложено.

Тоа последното е клучот. Вакцина што се прави посебно за секој тумор не е таблета што се пакува милион пати. Тоа е производ што бара примерок, анализа и производствен циклус по пациент – што значи дека прашањето „колку чини” ќе биде барем толку тешко колку и прашањето „дали функционира”.

Каде во тоа сме ние

Терапиите од овој ред стигнуваат прво до системи што можат да ги платат. Кога цената по пациент се мери во десетици илјади, редот на чекање не го одредува дијагнозата туку буџетот на здравствениот фонд. Ако интисмеран навистина стигне до одобрение, прашањето за нашиот регион нема да биде дали лекот постои – тоа ќе го знае секој. Прашањето ќе биде колку години подоцна.