Обединетите Арапски Емирати ја запреа целата трговска размена и сите финансиски трансакции со Иран – на неопределено време. Одлуката ја објави државната новинска агенција ВАМ, а ја потврди директорот за стратешки комуникации во Министерството за надворешни работи.

Дополнителни детали не се објавени, а тоа само по себе кажува многу. Кога една држава ги прекинува сите пари и сите стоки со соседот преку заливот и не смета за потребно да објасни докрај зошто, тоа значи дека причината е поочигледна од секое соопштение.

Две ракети и една линија што пукна

Потегот на Емиратите следеше откако нивното министерство за одбрана извести дека детектирало две ирански балистички ракети насочени кон поморскиот сообраќај. Не кон воена база, не кон град – кон бродовите. Токму тоа е местото каде оваа криза престанува да биде регионална.

Заливот и Хормузскиот теснец се артерија низ која минува голем дел од светскиот извоз на енергенти. Секое нешто што ги плаши бродарите таму се пресметува во цени и премии за осигурување уште истиот ден, многу пред да стигне до кој било министер за економија. Затоа Емиратите не реагираат како сосед кој се навредил, туку како логистички јазол кој штити сопствената функција.

Мировниот меморандум што не издржа

Ова доаѓа во време на засилени тензии на Блискиот Исток, кои ескалираа по заедничките американски и израелски напади врз Иран. Техеран одговори со удари врз држави во кои се сместени американски воени капацитети – меѓу нив и Емиратите. Значи државата што сега ја кине трговијата претходно веќе беше цел.

Средината на јуни изгледаше поинаку. Иран и САД, со посредство на Пакистан, потпишаа меморандум за разбирање со цел прекин на судирот и траен мир. Тие преговори пропаднаа. Како причини се наведуваат споровите околу условите на самиот меморандум и несогласувањата за пловидбата низ Хормузскиот теснец.

Значи не пропадна поради недостиг на добра волја, туку поради тоа за што и започна сè – кој ќе го контролира тесното грло низ кое поминува нафтата. Меморандумот беше потпишан пред да се реши тоа прашање, што е дипломатски начин да се каже дека беше потпишан пред да биде готов.

Колку далеку е ова навистина

Балканот има навика да ги гледа блискоисточните кризи како туѓа тема сè додека не почне да се менува нешто конкретно. Овој пат конкретното е познато и се вика Хормуз – низ него поминува околу четвртина од светската поморска трговија со нафта. Кога соседна држава ги прекинува сите финансиски трансакции со Иран поради ракети над поморските патишта, тоа е рангирано повисоко од дипломатска нота.

Дали ова ќе стигне до нас и во колкава мера, ниту една прогноза денес не може искрено да каже. Она што може да се каже е дека регионот околу теснецот повеќе не се однесува како да очекува преговори. Се однесува како да се подготвува за нешто друго.