Владимир Путин има нова споредба за војната во Украина. Не е геополитика, не е НАТО, не е историја. Се работи за орки што ловат поларни мечки.

Изјавата ја даде пред студенти и професори на еден московски универзитет. Разговорот за животните почна кога Путин го праша еден наставник од Белгородската област, кој бил на Северниот Пол, дали таму видел поларни мечки. Наставникот одговори дека видел две, огромни. Путин му објасни дека во близина живеат орки што се хранат со нив.

„Таму во близина, орките ги ловат тие мечки и ги проголтуваат без проблем. Се струполуваат врз нив во јата – и потоа, бум, ги раскинуваат“, рече рускиот претседател.

Од хранителен ланец до специјална воена операција

Потоа дојде поентата. „Да, тоа е хранителниот ланец. Децата треба да учат за тоа за да разберат во каков свет живееме и зошто ја спроведуваме специјалната воена операција“, изјави Путин, кој руската инвазија врз Украина и понатаму ја нарекува со тој термин.

Значи, објаснувањето за најголемата војна во Европа по 1945 година, упатено до студенти, гласи: во природата посилниот јаде послаб, децата треба да го знаат тоа. Не суверенитет, не безбедносни гаранции, не ниту еден од аргументите со кои Москва настапува пред меѓународни институции. Хранителен ланец.

Мечката како стара реквизита

Мечката не е нова во речникот на Путин. По нелегалната анексија на Крим во 2014 година, тој ја спореди Русија со мечка на која Западот се обидува да ѝ стави ланец, предупредувајќи дека ќе се обидат да ѝ ги извадат „забите и канџите“.

„Можеби нашата мечка треба мирно да седи, да не брка прасиња наоколу, туку само да јаде мед и боровинки. Можеби треба да ја остават на мира? Нема. Се обидуваат да ѝ стават ланец“, тврдеше тогаш.

Дванаесет години подоцна метафората е свртена наопаку. Во 2014 година Русија беше мечката што ја врзуваат. Сега мечката е пленот, а орките се напаѓачите. Единствената константа е дека Русија секогаш е таа што трпи, без разлика која животна ја игра.

Контекстот што говорот не го спомна

Изјавата дојде додека воздушните аларми низ Украина траат речиси без прекин трет ден по ред. Претходниот ден во Киевската област загинаа најмалку 37 луѓе. Истиот ден кога Путин им зборуваше на студентите за хранителни ланци, во одделни напади загинаа две девојчиња – на 14 и на две години.

Балканот ја знае оваа техника напамет: кога аргументот не држи, се менува жанрот. Од право се преминува на историја, од историја на природа, а од природа на нешто што ниту може да се оспори, ниту да се провери. Тоа не е објаснување туку бегство од објаснување.

А фактот дека реченицата беше изговорена пред студенти – луѓето што за десет години ќе ја водат таа држава – е делот што вреди да се запамети. Тоа не беше исклизнување во разговор. Тоа беше наставен час.