Европската комисија денес го претстави предлогот за нова регулатива за воена мобилност, со која земјите-членки ќе мора во рок од само три дена во мирно време, а уште пократко во вонредни ситуации, да одобрат преминување на своите граници за војници и воена опрема од други членки на ЕУ.

Со ова, Унијата се движи кон воспоставување вистински „воен Шенген“, што би овозможило брзо и координирано распоредување на трупи низ континентот.

Калас: „Одбраната зависи од тоа дали можете да ги поместите тенковите навреме“

„Одбранбената подготвеност фундаментално зависи од можноста да ги испратите вашите тенкови и војници каде што се потребни, кога се потребни“, изјави високата претставничка Каја Калас, најавувајќи и иницијатива за здружување на транспортните капацитети на земјите-членки.

ЕУ планира до 2027 година да создаде паневропска област за воена мобилност, за што во буџетот 2028–2034 се предлагаат 17,65 милијарди евра за инфраструктура со двојна — цивилна и воена — намена.

Комесарот за транспорт Апостолос Цицикостас изјави дека подобрувањето на воената мобилност ќе бара инвестиции од околу 100 милијарди евра. Комисијата, заедно со државите-членки и НАТО, веќе идентификувала повеќе од 500 проекти, распоредени по четири приоритетни коридори.

Тие опфаќаат:

• проширување и зајакнување на тунели

• реконструкција на мостови

• модернизација на железничките пруги

• зголемување на капацитетот на пристаништа и аеродроми

Овие работи треба да се завршат до крајот на деценијата, за ЕУ да биде целосно подготвена за потенцијални закани до 2030 година.

Земјите-членки ќе можат:

• да пренасочат дел од кохезионите фондови

• да користат заеми преку европскиот инструмент SAFE

• да покријат дел од трошоците од националните буџети

Предлогот предвидува и рамка за итни случаи, според која државите ќе мораат многу побрзо да одобруваат премин на војска и техника. Во исклучителни ситуации, доволно ќе биде едноставно писмено известување до државата низ која се движат трупите.

Паралелно, Комисијата предложи и план за трансформација на одбранбената индустрија. Целта е:

• зголемување на производствените капацитети

• побрз развој на напредни технологии

• подобар пристап до одбранбени системи

• инвестирање во вештини за модерна одбранбена индустрија

Предлогот ја зајакнува ориентацијата на ЕУ кон поголема автономија и подготвеност во контекст на растечките безбедносни закани.