Руски генерал-мајор загина во Донецката област, а околу неговата смрт се водат две сосема различни приказни. Украинската страна вели точно кога, како и кој го направил тоа. Руската страна потврдува дека човекот е мртов и потоа молчи за сѐ останато. Разликата меѓу тие две верзии е поинформативна од самиот настан.

Станува збор за Антон Грунис, командант на 4. одделна гардиска моторизирана бригада, човек кого руското раководство го промовираше како едно од своите најуспешни имиња на фронтот. Според украинските Сили на беспилотни системи, тој бил ликвидиран во ноќта на 12 септември, на територија под руска контрола. Во истата објава се тврди дека операцијата ја извела 427-та бригада „Рарог“, единица специјализирана за извидување и напади со дронови. Украинците додаваат и дека Грунис е седмиот потврден руски старешина од ранг на командант на бригада, дивизија или армија што загинал во нивни операции со беспилотни системи.

Ниту тој број, ниту тврдењето дека токму „Рарог“ го извел нападот, засега немаат независна потврда. Тоа треба да се каже гласно, бидејќи во оваа војна и двете страни објавуваат победи побрзо отколку што некој успева да ги провери.

Руската страна ја потврдува смртта, но не и околностите

Од руска страна нема прецизно место, ниту датум, ниту начин. Воениот репортер Јуриј Котенок прв напиша дека стигнала информација за украински удар и за загинување на „медиумски позната личност во руската команда“, па дури потоа го именуваше Грунис. Друг воен канал соопшти дека за смртта на командантот се знаело „веќе неколку дена“, но дека веста не била објавувана од почит кон неговите соборци. Министерството за одбрана на Русија до овој момент нема посебно официјално соопштение за околностите.

Почит кон соборците е убава формулација. Таа, сепак, значи и дека информацијата за загинат генерал со недели се задржува во кругови кои сами одлучуваат кога јавноста е подготвена да ја чуе.

Две недели меѓу орденот и смртта

Хронологијата е она што ја прави приказната остра. Кон крајот на август, министерот за одбрана Андреј Белоусов му ја врачи „Златната ѕвезда“ на Грунис и му беше доделено звањето Херој на Русија, за, како што соопшти министерството, „храброст и херојство при извршување на воената должност“. Снимките од доделувањето беа објавени. Околу две недели подоцна, човекот беше мртов.

Владимир Путин лично го издвојуваше уште од времето кога тој ја презеде бригадата по загинувањето на претходниот командант. „Човек со литванско презиме, роден во Казањ. Војува брилијантно“, рече тогаш рускиот претседател. Во почетокот на јули Грунис му реферираше на Путин за преземањето контрола над Константиновка.

Биографијата е онаа на професионалец: роден 1979 во Казањ, Казањско суворовско воено училиште, потоа Московско вишо општовојно командно училиште. Според руски извори учествувал во борбени операции во Чеченија, Јужна Осетија и Сирија. Отишол во резерва во 2021, а се вратил во активна служба по почетокот на инвазијата. Чин генерал-мајор добил во 2024 година. Повикниот знак му бил „Грозни“.

Што значи ова за линијата на фронтот

Бригадата на Грунис беше ангажирана на Артјомовскиот и Часов Јарскиот правец, значи во најжешкиот дел од фронтот. Ако украинската бројка од седум високи старешини изгубени во операции со дронови е точна – а тоа е крупно „ако“ – тогаш поентата не е во ниту едно поединечно име. Поентата е дека ноќниот дрон во оваа војна веќе стигнува до ниво на команда што порано се сметаше за релативно безбедно.

Веста за смртта на Грунис прво се појави преку заедницата „Суворовско братство“, па ја пренесоа воени канали, регионални медиуми од Татарстан и извори поврзани со неговата бригада. Официјалниот апарат молчеше. Кога сопствениот херој од пред две недели умира и државата не најде реченица за тоа, тоа не е дискреција – тоа е одлука.