Тврдината Исар над Штип добива реставрација за 1,5 милиони евра – платена со унгарскиот заем

Тврдината Исар над Штип влегува во целосна реставрација и конзервација – проект вреден 1,5 милиони евра, со рок од 18 месеци. Целта е повеќевековниот симбол на градот да прерасне во туристичка атракција по примерот на Самоиловата тврдина во Охрид и Скопското Кале.

Парите доаѓаат од Владата, преку унгарскиот заем. Тоа не е фуснота – тоа значи дека реставрацијата на еден штипски споменик се плаќа со задолжување, како и добар дел од останатата инфраструктура во земјава. Дали 1,5 милиони евра за камен на ридот се добра ставка во тој заем е прашање што вреди да се постави сега, а не за 18 месеци.

Работите веќе почнале. На терен е пробиен помошен пат за транспорт на градежниот материјал, а изведувачот „Стентон градба“, во соработка со Музејот на град Штип, врши селекција на соодветен камен за да се зачува автентичноста на градбата.

Селекцијата на камен во соработка со музеј е делот што дава надеж. Тоа е разликата меѓу конзервација и препокривање – и е точно она што недостасуваше кај некои претходни македонски „обнови“ на историски локалитети, каде што новиот материјал го проголта стариот. Останува тоа да се потврди во изведба, не во соопштение.

Планот предвидува целосна конзервација на тврдината, уредување на Акрополот, три нови видиковци и целосно ново осветлување. Градоначалникот на Штип Иван Јорданов го оцени проектот како капитален зафат за културата и туризмот, со кој граѓаните и туристите ќе добијат поглед врз целиот град и врз реките Брегалница и Отиња.

Исар е една од ретките точки во источна Македонија што има и историја и глетка на исто место. Проектот е замислен така што со него источниот дел од земјата добива препознатлива дестинација – нешто што досега во туристичките пресметки речиси не се појавуваше.

Осумнаесет месеци е рок што звучи разумно за конзерваторски зафат од овој обем. Прашањето кое ќе се мери не е дали ќе биде готово во рок, туку што ќе стои горе кога ќе се симнат скелињата – реставрирана тврдина, или нова тврдина на местото на старата.