Врховниот суд ги укина пресудите против поранешниот градоначалник на Карпош Стевчо Јакимовски за бесправно градење. Причината не е нова доказна ситуација, ниту сведок што се појавил во последен момент. Причината е дека пониските судови не утврдиле нешто основно: каков објект всушност бил изграден.

Траен или монтажен. Тоа е прашањето што ја руши целата пресуда.

Што точно пишува во одлуката

„Во конкретниот случај не е точно утврден видот на деловниот објект, па врз основа на тоа да се даде одговор дали за поставениот монтажен објект било потребно одобрение за градба кои факти се од значење за утврдување на постоењето на елементите на кривичното дело кое му се става на товар“, се вели во одлуката.

Судот понатаму наведува дека првостепениот суд требало јасно да го утврди типот на објектот и неговиот правен статус – имајќи ги предвид градежно-техничките карактеристики, материјалите и намената. Ова, за да се утврди дали се работи за траен објект за кој е потребна дозвола за градење, или за времен објект за кој било потребно одобрение за поставување.

Со оглед на тоа што тоа не е утврдено, заклучува Врховниот, пониските судови не утврдиле со сигурност дека постојат сите битни елементи на кривичното дело.

Врховниот забележал и дека образложението на пониските судови е контрадикторно.

Дозвола за градење или одобрение за поставување

Разликата меѓу двете не е правничка ситница. Тоа се два различни режими со две различни постапки. Од тоа зависи дали кривичното дело „бесправно градење“ воопшто постои во конкретниот случај.

А тоа прашање – основното, првото, она од кое тргнува целата обвинителна конструкција – поминало низ основен и низ апелационен суд без да биде разјаснето.

Предметот сега се враќа на повторно судење пред Основниот кривичен суд Скопје, кој ќе мора да го утврди точниот тип на објектот, карактеристиките, материјалите и намената, па дури потоа да одговори што било потребно за него.

Практичната последица

Кривичниот суд веднаш ќе ја извести затворската установа дека осудениот се ослободува од понатамошно извршување на претходно изречената санкција. Јакимовски беше на прекин на издржувањето на казната, одобрен од управата на затворот поради здравствени причини – значи нема да се враќа во затворот во Шутка, туку од болница може да си оди дома.

По укинувањето на пресудата му е поднесена нова кривична пријава.

Кој ја плаќа цената на непрецизноста

Ова не е приказна за тоа дали Јакимовски е виновен – Врховниот суд не се произнесе за тоа и не тврди дека не е.

Ова е приказна за суд што изрекол казна затвор без прво да утврди факт од кој зависи дали делото воопшто постои. Кога ќе се случи такво нешто, не губи само еден обвинет и не добива само еден обвинет. Губи целата постапка – времето, доказите, довербата, годините.

И потоа сè почнува од почеток, со истите луѓе и истите докази, само неколку години подоцна.