Skip to content

Хуан Карлос по втор пат наградуван во Франција за мемоарите: коавторката вели дека таму е човекот на транзицијата, а во Шпанија човекот на скандалите

1 мин. читање
Сподели
Хуан Карлос по втор пат наградуван во Франција за мемоарите: коавторката вели дека таму е човекот на транзицијата, а во Шпанија човекот на скандалите

Кралот што во 2020 година замина од Шпанија под сенка на финансиски скандали, оваа сабота стоеше во Ла Ферте-Видам, западно од Париз, и на беспрекорен француски му благодареше на жирито што му ја додели наградата „Сен-Симон“ за мемоарите „Помирување“. Втора книжевна награда во Франција за шест месеци: во април истата книга ја доби Наградата за политичка книга од француското Национално собрание. Во Шпанија, за споредба, книгата продаде над 160.000 примероци, но ниту една институција не му подаде плакета.

Разликата ја објасни самата коавторка, историчарката Лоренс Дебре, и тоа без заобиколување: во Франција Хуан Карлос и понатаму е „човекот на примерната демократска транзиција“, додека во Шпанија неговата фигура е засенета од последните скандали. Таа додаде дека во финалниот избор мемоарите ги победиле нејзиниот татко, филозофот Режис Дебре, и пејачката Пати Смит, и тоа со апсолутно мнозинство. Жирито едногласно го нарекло текстот „исклучително сведоштво“.

Наградата постои од 1975 година и секоја година оди на автор на мемоари. Местото не е случајно: во Ла Ферте-Видам се урнатините на замокот на војводата од Сен-Симон, мемоаристот од дворот на Луј XIV, кој по повлекувањето од дворот таму напишал околу 12.000 страници сеќавања. Хуан Карлос ја искористи паралелата до крај. „Јас самиот го почнав овој проект со Лоренс Дебре кога го напуштив дворецот Сарсуела за да се најдам под далечни небеса, во Обединетите Арапски Емирати“, рече тој. „Ми требаше растојанието и мирот што ми ги даде оваа нова земја домаќин за да го преиспитам мојот пат. Меѓу сомнежи и рани, но далеку од горчина, решив да оставам последно наследство на Шпанците: да ја напишам мојата верзија на вистината.“

Тоа е реченицата на која вреди да се застане. Поранешен шеф на држава, кој „својата верзија на вистината“ ја пишува од Абу Даби, наградуван од француски академик за храброста да сведочи наместо да молчи. Колку поранешни лидери на Балканот, од удобна оддалеченост, го одбрале истото: прво заминување, па мемоари, па награда од некој што не ја платил сметката? Прашањето нека остане отворено, но моделот е познат.

Семејството дојде во голем број. Инфантата Елена, внуките Викторија Федерика де Маричалар и Ирене Урдангарин, внуката од сестра Марија Сурита, крштеницата Аделаид д’Орлеан, Алваро и Антонела де Орлеанс-Борбон. Недостасуваше единствено инфантата Кристина, задржана на пат за хуманитарна соработка. За да биде во Франција, Хуан Карлос ги напушти регатите во Сансенсо и ја пропушти доделбата на трофеите, што за човек кој недела дена се сликаше на кормило не е мала жртва.

Во говорот се врати и на потеклото: роден во Рим, растен во Швајцарија и Португалија, испратен во Шпанија на десет години, денес жител на Абу Даби. „Имам слабост кон Франција, каде секогаш ме пречекуваат со толку топлина. И кон францускиот, кој ми беше прв јазик и стана мој јазик за пишување. Како враќање кон корените.“ Книгата веќе е преведена на арапски и добро се продава во Латинска Америка. На прашањето дали следува втор том, Дебре се насмеа: „Не е предвиден… барем колку што знам јас.“ Денот заврши со коктел и ред од луѓе што сакаа да го поздрават наградениот мемоарист во земјата на мемоаристот на кралевите.