Норвешкиот двор направи нешто што дворовите ретко го прават: покажа гроб. Три недели по смртта на кралот Харалд, јавноста го виде саркофагот во кралскиот маузолеј во тврдината Акерсхус, таму каде што лежат и неговите родители, кралот Олаф и престолонаследничката Марта, и дедо му и баба му, Хокон Седми и Мод.

Она што го прави ова поинакво од вообичаеното дворско соопштение е дека саркофагот го дизајнирал самиот Харалд. Формата е свесно избрана – заоблено дно, како труп на брод. Дворот тоа го објаснува со блискиот однос на кралот со морето, но секој што нешто прочитал за овој дел од Европа знае и друго читање: викиншките погреби во бродови, каде што бродот го носел покојникот на последното патување.

Каменот е порака, не украс

Материјалот е оливин – карпа формирана длабоко во внатрешноста на Земјата и исфрлена нагоре од истите сили што ја обликувале Норвешка. Каменот е земен од Сунмере, крај низ кој кралицата Соња пешачела безброј пати. Оваа зеленикава карпа може да апсорбира и да фиксира јаглерод диоксид, што дворот го истакнува како еколошка порака на кралскиот пар.

Прочитајте го тоа уште еднаш. Еден монарх го одбрал каменот за својот гроб делумно затоа што врзува јаглерод. Дали е тоа искрено убедување или последно позиционирање на една институција што мора постојано да докажува зошто постои во дваесет и првиот век – тоа секој нека го процени сам.

Круна, скиптар и типографија од дваесеттите

На капакот се кралските инсигнии – круна, држава, скиптар и кралски меч. Во двете круни има вградени перидоти, зелен скапоцен камен што го има и во вистинската круна. Орнаментите се изработени рачно, леани во бронза по традиционалната техника на изгубен восок. Секоја буква од текстот е врежана во месинг, позлатена и делумно вградена во површината. Типографијата е Futura, создадена од Паул Ренер во дваесеттите години на минатиот век.

Целиот саркофаг е составен од десет парчиња оливин и перидот, извадени и обработени од норвешката работилница Johansen Monumenthuggeri. Сè е домашен материјал и домашна изработка. Проценетата цена за саркофазите на Харалд и на Соња заедно е околу два милиона евра.

Два милиона евра за два гроба. Во една од најбогатите земји во Европа тоа е една ставка во буџетот што никој нема да ја оспори, и во тоа е поентата: монархијата опстанува затоа што знае да ја претвори секоја своја одлука во приказна за идентитет. Каменот е норвешки, занаетот е норвешки, шетачките патеки на кралицата се норвешки. Тешко се аргументира против гроб што зборува за твојата земја.

А во исто време, ова е и најдиректниот можен доказ дека и кралевите завршуваат како сите други – во кутија од камен, со име врежано во метал. Разликата е само во тоа кој го бира каменот.