Во Латвија синоќа телефоните заѕвонија сами. Жителите на округот Краслава, на југоисток од земјата покрај границата со Белорусија, добија предупредување преку системите за итни известувања – можна закана врз воздушниот простор. Потоа се кренаа и ловците на НАТО. А потоа – тишина за тоа што всушност се случило.

Латвиските вооружени сили соопштија дека засега од граѓаните не се бара да преземаат дополнителни мерки, но ако околностите се променат, ќе следат нови упатства. Од сите реченици што една армија може да ги испрати во мобилниот телефон на некој што вечера дома, оваа е најнепријатната – не затоа што кажува многу, туку затоа што кажува премалку.

Мисијата што чува три земји

Активирани беа ловци од мисијата на НАТО за воздушна полиција на Балтикот, која го штити воздушниот простор на Латвија, Литванија и Естонија. Војската нагласи дека координацијата со сојузниците е постојана и дека одбраната на источната граница е зајакната во последните месеци. Никој не објави што точно ја активирало тревогата, ниту е потврдено дали нешто навистина влегло во латвискиот воздушен простор.

Ова не е прв пат годинава. НАТО обори странски дрон над Латвија на 8 јуни, па повторно на 14 август – за вториот случај властите обвинија за „ефекти од руското електронско војување“. Минатата недела италијански ловец на НАТО собори дрон што влегол во литванскиот воздушен простор од Белорусија; според извештаите, станувало збор за руска „Гербера“, можно со експлозив.

Зошто ова не е далечна вест

Латвија е далеку од Скопје географски, но институционално е многу поблиску. Истиот сојуз што ги крева тие ловци е сојузот во кој Македонија е членка од 2020 година. Кога се вежба одговор на источната граница на Балтикот, се вежба процедура која важи за целиот воздушен простор на алијансата, вклучително и нашиот.

И тука доаѓа неудобниот дел. Латвиската војска сама признава дека додека трае руската војна против Украина, нови навлегувања во воздушниот простор се можни. Значи ова не е инцидент што се затвора со соопштение – ова е состојба што се повторува. Колку пати треба да заѕвони телефонот на некој жител на Краслава пред тоа да престане да биде вест и да стане секојдневие?

Засега единственото што Латвија го има е предупредување без објаснување и ловци во воздух. Дали е тоа доволно, ќе покаже следниот пат – а следниот пат, судејќи по годинава, не е далеку.