Железницата нема имотни листови за земјиште вредно 117 милиони евра, а плаќа провизии за кредити што не ги повлекла

Железницата има земјиште со книговодствена вредност од 7,22 милијарди денари – околу 117 милиони евра. За него нема имотни листови. Тоа е еден од наодите на Државниот завод за ревизија за ЈП „Македонски железници – Инфраструктура“ за 2024 година, и не е најлошиот.

Имот што постои само во книгите

Дури 91 отсто од градежните објекти што ја сочинуваат линиската железничка инфраструктура, вредни 12,77 милијарди денари, не се евидентирани во катастарот на инфраструктурни објекти. За 88 отсто од останатите градежни објекти претпријатието нема имотен лист со кој би докажало дека се негови. Тоа не значи дека имотот е изгубен или присвоен. Значи дека државата управува со пруги и земјиште за кои на хартија не може да покаже дека ги поседува.

Пари за кредити што никој не ги повлекол

За изградба и обнова на пругите се одобрени заеми од вкупно 191,4 милиони евра, од кои 44 отсто сè уште не се повлечени. Но провизии се плаќаат и за неповлечените пари: до крајот на 2024 година се исплатени 7,78 милиони евра провизии, плус 2,85 милиони евра камати само во 2024 година. Државата плаќа за пари што не ги користи.

На Коридорот 8, делницата Куманово – Бељаковце требаше да чини 39,7 милиони евра. Со анексите и платеното досега, ревизорите ја пресметуваат на 77,8 милиони евра – 96 проценти поскапо, со рок продолжен за 8 години и 3 месеци. Втората делница, Бељаковце – Крива Паланка, доби договор од 155 милиони евра дури во јули 2022 година, 18 години откако градбата запрела. Рокот е 23 октомври 2026 година; од претпријатието велат дека физичкиот напредок е 45 проценти.

Пругите на терен

Ревизорите идентификувале околу 50 локации со дефекти што може да се поправат само со поголеми градежни зафати, каде е воведено бавно возење од 20 километри на час. Меѓу нив се делниците Драчево – Јане Сандански и Рајко Жинзифов – Велес, како и мостот кај Стоби, чии столбови Црна Река ги поткопува и кој попуштил двапати за шест години. Според ревизијата, повеќе од 40 години нема значајни инвестиции во пругите.

Во магацините стојат материјали купени пред 15 години, никогаш искористени. Од 1.314 систематизирани работни места пополнети се 718, а 30 отсто од вработените не го исполнуваат условот за образование за своето место. Акумулираната загуба на претпријатието е речиси 4,73 милијарди денари, а заедно со „Железници – Транспорт“ двете државни железнички претпријатија имаат акумулирани загуби од околу 186 милиони евра.

Вината – кај претходниците

Министерството за транспорт веднаш соопшти дека извештаите се за периодот кога претпријатијата ги воделе кадри на СДСМ и ДУИ, дека тие ги игнорирале проблемите и дека Обвинителството треба да ги провери наодите. Ревизијата е за 2024 година – година во која власта се смени на половина. А пругите без значајни инвестиции, според самата ревизија, се проблем од повеќе од 40 години – не од една влада.

Ако Обвинителството ги провери наодите, добро. Но кој ќе ги запише пругите во катастарот – и кога?