Ka data që Maqedonia nuk i harron, dhe 16 qershori është një prej tyre. Në këtë ditë, para 83 vjetësh, ndodhi masakra e Vatashës - një krim nga Lufta e Dytë Botërore në të cilin u pushkatuan të rinj nga fshati Vatasha pranë Kavadarcit. U shuan dymbëdhjetë jetë të reja, dhe kujtimi për ta edhe sot është i ngulitur thellë në vetëdijen kolektive.

Ngjarja ndodhi në vitin 1943, në kohën e okupimit fashist, kur rezistenca e popullit maqedonas ndëshkohej me plumb. Vendi i pushkatimit, lokaliteti Moklishte pranë Kavadarcit, prej dekadash është vend nderimi - aty çdo vit vendosen lule dhe kujtohet çmimi që e paguan brezat para nesh.

Shënimi i përvjetorëve të tillë nuk është vetëm ceremoni. Është një kujtesë se liria për të cilën sot flasim aq lehtë kurrë nuk ka qenë falas. Të dymbëdhjetë të rinjtë nga Vatasha nuk patën zgjedhje të jetonin deri në pleqëri - dhe pikërisht prandaj tregimi i tyre meriton të tregohet, jo si faqe e pluhurosur nga një tekst shkollor, por si paralajmërim i gjallë. Sepse një popull që harron të kaluarën e vet më lehtë lejon që historia të përsëritet.