Ima datuma koje Makedonija ne zaboravlja, i 16. jun je jedan od njih. Na današnji dan, pre 83 godine, dogodio se Vataški masakr - zločin iz Drugog svetskog rata u kojem su streljani mladi ljudi iz kavadarečkog sela Vataša. Ugasilo se dvanaest mladih života, a sećanje na njih i danas je duboko ugrađeno u kolektivnu svest.

Događaj se zbio 1943. godine, u vreme fašističke okupacije, kada je otpor makedonskog naroda kažnjavan kuršumom. Mesto streljanja, lokalitet Moklište kod Kavadaraca, decenijama je mesto poklonjenja - tamo se svake godine polaže cveće i podseća na cenu koju su generacije pre nas platile.

Obeležavanje ovakvih godišnjica nije samo ceremonija. To je podsetnik da sloboda o kojoj danas lako govorimo nikad nije bila besplatna. Dvanaest mladih iz Vataše nisu imali izbor da dožive starost - i upravo zato njihova priča vredi da se priča, ne kao prašnjava stranica iz udžbenika, nego kao živa opomena. Jer narod koji zaboravlja svoju prošlost najlakše dozvoljava da se istorija ponovi.