Për të dytin vit radhazi, asnjë universitet maqedonas nuk u gjend në listën „Global 2000" të institucioneve më të mira arsimore në botë. Jo se ramë në fund - por se nuk jemi fare në hartë. Dhe kur shihen fqinjët, shifra 2.000 papritur duket si një kufi shumë bujar që megjithatë e humbëm.

Universiteti „Shën Kiril dhe Metodi" në Shkup dikur ishte aty. Sipas renditjes së Qendrës për renditjen botërore të universiteteve (CWUR), UKIM-i në 2019 ishte në vendin 1.816. Në 2024 ra në 1.990. E në 2025 dhe 2026 - nuk është renditur fare. Kjo nuk është rrëzim brenda natës; është një fundosje e ngadaltë që zgjati me vite ndërsa të gjithë shihnin nga ana tjetër.

Krahasimi me rajonin është aty ku dhemb më shumë. Universiteti i Athinës është në vendin 297, Beogradi në 393, Lubjana në 444, Zagrebi në 522. Edhe më i rendituri dobët nga fqinjët, „Shën Kliment Ohridski" në Sofje, është në 1.089 - gati një mijë vende mbi vendin ku ishte UKIM-i para se të zhdukej. Greqia ka 12 universitete në listë, Serbia katër, Kroacia tre, Sllovenia dhe Bullgaria nga dy. Maqedonia - zero.

Në të njëjtin grup të munguarish janë edhe Mali i Zi, Bosnja e Hercegovina, Shqipëria dhe Kosova. Ngushëllim? Vështirë. Kjo vetëm tregon se bëhet fjalë për një problem rajonal në të cilin nuk jemi përjashtim, por pjesë e grupit që mbetet prapa - ndërsa Greqia, Serbia, Sllovenia dhe Kroacia ndërtojnë ngadalë emra akademikë që bota i njeh.

CWUR nuk mat sipas përshtypjeve, por sipas cilësisë së arsimit, punësueshmërisë së të diplomuarve, cilësisë së stafit mësimor dhe punës shkencore-kërkimore. Me fjalë të tjera - nuk mat sa diploma ndajmë, por sa vlejnë ato diploma përtej kufirit. Dhe pikërisht këtu është thelbi që asnjë ceremoni solemne për vitin e ri shkollor nuk e thotë me zë: ndërsa mburremi me numrin e studentëve, bota mat diçka krejt tjetër. Pyetja nuk është kush ka faj për një vend në listë - por sa vite prapambetjeje u deshën për të arritur nga 1.816 në padukshmëri, dhe kush e ndoqi fare atë kurbë ndërsa po ndodhte.