Banka Popullore deri tani kishte një linjë të hapur te Banka Qendrore Evropiane në shumën maksimale prej 400 milionë eurosh. Tashmë ajo shumë është 50 miliardë.

Ky nuk është gabim shtypi dhe nuk është kërcënim. Ky është një dallim njëqind e njëzet e pesë herë në kapacitetin e mekanizmit mbrojtës që i qëndron në dispozicion shtetit nëse likuiditeti devizor ndonjëherë lëkundet.

Çfarë u miratua saktësisht

BQE i miratoi Bankës Popullore qasjen te linja e zgjeruar repo e Eurosistemit, e njohur si EUREP, me shumë maksimale prej 50 miliardë eurosh. Pas përfundimit të procesit teknik të bashkimit, Banka Popullore do të mund të sigurojë shpejt likuiditet devizor në rast tronditjesh financimi ose kërkese të rritur papritur për euro.

Mekanizmi nuk është dhuratë dhe nuk është kredi në kuptimin klasik. Funksionon në parimin e këmbimit - banka qendrore merr euro, ndërsa si garanci jep letra me vlerë cilësore të denominuara në euro. Pra paratë janë të disponueshme vetëm përderisa ka çfarë të lihet peng.

EUREP është instrument i përhershëm i Eurosistemit, i krijuar për të mbështetur zbatimin e papenguar të politikës monetare. Siguron qasje të vazhdueshme te likuiditeti në euro për bankat qendrore dhe autoritetet monetare jashtë eurozonës, ndërsa e menaxhojnë pesë banka qendrore kombëtare nën koordinimin e BQE-së. Sipas njoftimeve, bankat qendrore të përfshira në EUREP do të mund të tërheqin mjete nga tremujori i katërt i këtij viti.

Dallimi nga linja e mëparshme

Linja e deritanishme repo prej 400 milionë eurosh u vendos gjatë pandemisë, si masë e përkohshme, dhe herën e fundit u zgjat deri më 31 janar 2027. Kjo do të thotë se ishte diçka që duhej rinovuar çdo vit, me të gjitha rreziqet që sjell varësia nga zgjatja e rregullt.

EUREP është lloj tjetër instrumenti - i përhershëm, me kapacitet dukshëm më të madh dhe shtrirje më të gjerë. Dallimi mes një mase të përkohshme pandemie dhe një mekanizmi të përhershëm është dallim në atë sa seriozisht të trajtojnë.

Pse ky është lajm i mirë pa qenë zgjidhje

Nga Banka Popullore theksojnë se rezervat devizore janë në nivel të lartë dhe përbëjnë mekanizmin parësor mbrojtës për ruajtjen e stabilitetit makroekonomik dhe financiar, ndërsa EUREP është mbështetje shtesë për qëndrueshmërinë e sistemit.

Ky është formulim i saktë dhe vlen të përsëritet ashtu siç është thënë - kjo linjë nuk është shenjë se diçka nuk shkon, por rrjetë nën litar. Gjendja më e mirë është ajo në të cilën prej saj kurrë nuk do të tërhiqet asnjë euro.

Por ekziston edhe një dimension i dytë. Qasja te një instrument i përhershëm i Eurosistemit nuk i jepet secilit. Kjo është formë teknike, thuajse e padukshme e afrimit me eurozonën - nga ato që nuk shënohen me konferenca shtypi dhe flamuj, por që ndryshojnë si e shohin tregjet financiare një shtet.

Ndërsa afrimi politik me BE-në prej vitesh qëndron në të njëjtin vend, ai monetar avancon në heshtje përmes marrëveshjeve që pak kush i lexon. Pyetja është nëse ndonjëherë do të takohen.