Buldozerët po kthehen në malin Kozhuf. Koncesionari për ndërtimin e një hidrocentrali të vogël në lumin Doshnicë ka marrë leje të zgjatur, ndërsa aktivistët që vitin e kaluar muaj me radhë kampuan në rrugë - po kthehen sërish në barrikada. Doshnica është një nga ujërat e fundit malore të paprekura në vend, dhe me ndërtimin e një hidrocentrali të vogël rrezikon të vendoset në tub.

Vitin e kaluar, pas 72 ditësh bllokadash dhe reagimi të fuqishëm publik (përfshirë mbështetjen e Greta Thunberg), makineritë u tërhoqën. Aktivistët atëherë menduan se kjo ishte fitore. Tani po mësojnë se në Maqedoni „fitorja" do të thotë „pushim" - koncesionari kthehet sapo presioni politik bie.

Këtë herë ka elemente të reja. Sipas aktivistëve, koncesionari po përgatit edhe sigurim privat - për të përballuar bllokadat e pashmangshme. Me fjalë të tjera: kjo fazë e konfliktit do të jetë më e ashpër se e mëparshmja. Aktivistët qytetarë nga Gjevgjelia, Kavadari dhe vendet përreth tashmë po organizojnë protesta të reja.

„E dimë se po përgatitet futja e makinerive me sigurim, por Doshnica është e jona dhe asnjë forcë nuk do të na bëjë të heshtim ndërsa shkatërrohet një nga lumenjtë e fundit të pastër dhe pasuritë natyrore. Do të qëndrojmë para buldozerëve, para makinerive dhe para çdo përpjekjeje për ta vendosur Doshnicën në tub", deklaruan nga organizata aktiviste Changemakers.

Pyetja që mbetet pa përgjigje është - pse ndërtohen hidrocentrale të vogla në zona që janë pasuri natyrore, kur kontributi i tyre energjetik është minimal? Hidrocentralet e vogla nuk zgjidhin krizë energjetike. Gjenerojnë energji modeste - por shkatërrojnë ekosisteme që nuk rigjenerohen. Llogari ekonomike që nuk dalin.

Koncesionarët i marrin këto leje sepse ekzistojnë korniza ligjore që ua lejojnë. Autoritetet lokale shpesh i mbështesin - sepse është më e lehtë sesa t'i kundërshtojnë. Dhe pastaj, kur qytetarët vendas bllokojnë rrugën, politikanët shfaqen me deklarata „mbështetjeje" - dhe zhduken sapo makineritë kthehen. Është një model që e kanë parë tashmë Mali Sharr, Mavrovo dhe Pelisteri.

Për Ballkanin, Doshnica është simbol. Jo vetëm për lumin. Por për modelin: sa vlen një pasuri e vogël minerare kundrejt një pjese natyre të pastër. Aktivistët besojnë se përgjigjja është e qartë. Koncesionarët dhe partnerët e tyre politikë mendojnë të kundërtën. Edhe këtë vit Kozhufi do të jetë arenë e atij debati.