Ndërsa Uashingtoni e shtrëngon luftën për çipa me Kinën, Evropa për herë të parë tha me zë se nuk do të heshtë. Ministri holandez i tregtisë Sjord Sjordsma udhëtoi për në Uashington këtë javë për t'u takuar me sekretarin amerikan të tregtisë dhe me anëtarë të Kongresit, dhe atë me një qëllim - të ndalojë projektligjin MATCH Act, që do t'u ndalonte prodhuesve kinezë të çipave qasjen te pajisjet perëndimore.

Pse pikërisht Holanda e ngre zërin? Sepse goditja bie drejtpërdrejt mbi ASML - kompaninë holandeze që është më e vlefshmja në mbarë Evropën dhe e vetmja në botë që prodhon makineritë e sofistikuara të litografisë me të cilat bëhen çipat më të avancuar të IA-së. Kur një vend ka të vetmen fabrikë për mjetin më të rëndësishëm të epokës dixhitale, atëherë ligjet e të tjerëve papritmas bëhen problemi yt.

„Është e jashtëzakonshme që po vij këtu për të paraqitur shqetësimet tona para Kongresit", deklaroi Sjordsma. „Rreziku për Holandën ndoshta është shumë i lartë." Dhe ashtu është - Kina zë 19 për qind të shitjes së sistemeve të ASML-së. Ligji do të shkonte përtej kufizimeve aktuale dhe do të përfshinte edhe makineritë më pak të avancuara, jo vetëm më të avancuarat që gjithsesi janë të ndaluara për Kinën prej vitesh.

Propozimi, i paraqitur në prill, ende nuk ka kaluar votimin në Kongres dhe ka të ngjarë të duhet të futet në ndonjë paketë më të madhe për të kaluar. Por vetë fakti se një ministër evropian fluturon përtej oqeanit për të mbrojtur kompaninë e vet nga një ligj amerikan thotë gjithçka për atë se ku është zhvendosur fuqia e vërtetë - te makineritë që prodhojnë çipat.

Për një lexues në Ballkan kjo nuk është histori e largët. Kur dy lojtarët më të mëdhenj rrahen për epërsi teknologjike, ekonomitë e vogla përfundojnë në margjinat e vendimeve të të tjerëve - blejnë shtrenjtë, shërbehen të fundit dhe nuk kanë fjalë te rregullat. Evropa të paktën ka një adut në tryezë. Pyetja është nëse do ta përdorë për t'i siguruar vetes një vend, apo vetëm për të mbijetuar edhe një raund.