Një javë të tërë gostivarasit presin në radhë për ujë të shishëzuar, në temperaturat e korrikut. Rreth 4.000 njerëz u sëmurën pasi uji nga rrjeti i qytetit doli të ishte burim epidemie. Ministri i Shëndetësisë Sasho Klekovski thotë se kriza po hyn në fazë qetësimi - por uji ende nuk guxon të përdoret as si ujë teknik.

Shifrat janë më të mira, jeta jo

Sipas të dhënave më të fundit, numri i rasteve të reja të raportuara është përgjysmuar - 80 brenda një dite, dyfish më pak se më parë. Në spitalin e Gostivarit dje kishin 65 pacientë me probleme stomaku, të gjithë morën terapi simptomatike. Numri i përgjithshëm i të sëmurëve nga fillimi i krizës është rreth 4.000.

Arsyeja pse kufizimi mbetet është konkrete dhe e vogël: nivel i pamjaftueshëm i klorit të mbetur. „Që uji të jetë i sigurt deri në një shkallë të caktuar shihet sa klor ka në ujë, dhe kjo ende nuk e ka arritur nivelin e dëshiruar“, deklaroi Klekovski. Vetëm kur analizat e rregullta në disa pika matëse ta konfirmojnë klorinimin e kënaqshëm, do të lëshohet leja për përdorim teknik. Jo për pije - për përdorim teknik.

Ndërkohë, përditshmëria në qytet është shkatërruar në copa. Njerëz 70-vjeçarë presin nga një orë e gjysmë në pikat e ujit të shishëzuar. Hoteleria punon me ujë të blerë dhe thotë se qarkullimi u është përgjysmuar. „Na është përgjysmuar qarkullimi dhe frekuenca e klientëve“, deklaruan disa prej tyre. Vera është sezoni në të cilin fitojnë për tërë vitin.

Leshoku: nuk është sekret, thjesht nuk është zgjidhur

Ndërsa Gostivari pret klorin, u hap një front i dytë. Kryetari i LSDM-së Venko Filipçe, duke iu referuar një raporti nga sinjalizues, deklaroi se uji në Spitalin e Specializuar për Sëmundje Pulmonare dhe Tuberkuloz në Leshok ishte i ndotur - një mostër nga rubineti në spital tregoi 51 baktere koliforme në 100 mililitra ujë, me konstatimin se nuk i përgjigjet cilësisë së ujit të pijshëm. Ai kërkoi mbikëqyrje urgjente të jashtëzakonshme të të gjitha sistemeve të furnizimit me ujë në vend.

Përgjigjja e ministrit është ajo që e bën këtë histori më të rëndë se një epidemi. Klekovski tha se kjo nuk është kurrfarë sekreti, sepse gjendja zgjat më shumë se një dekadë, dhe se spitali me vite përdor dispenzerë për ujë të pijshëm, ndërsa banorët e vendit janë në dijeni të situatës. Shtoi gjithashtu se Ministria e Shëndetësisë midis viteve 2017 dhe 2022 kishte mundur t'i shihte gjetjet e rregullta që u vinin, se edhe atëherë uji ishte i papërshtatshëm.

Pra, dhjetë vjet një spital ku mjekohen njerëz me sëmundje pulmonare ka ujë që nuk pihet, kjo është dokumentuar në gjetje të rregullta, dhe zgjidhja ishte - dispenzerë. Formulimi „nuk është sekret“ është i saktë. Pikërisht prandaj është edhe përgjigjja më e keqe e mundshme. Problemi nuk ishte i fshehur, ishte i pranuar.

Problemi është më i madh se një qytet

Klekovski shkoi edhe më tej: në pjesën më të madhe të Maqedonisë rurale ujësjellësit lokalë janë bakteriologjikisht të papërshtatshëm, sidomos në muajt e verës, për shkak të niveleve të ulëta të ujit dhe konsumit të shtuar kur njerëzit që jetojnë jashtë kthehen në shtëpi. Ai kujtoi se sipas ligjeve, monitorimi dhe përgjegjësia për cilësinë e ujit të pijshëm janë në kompetencë të drejtpërdrejtë të ndërmarrjeve publike komunale lokale të themeluara nga komunat.

Këtu është edhe e gjithë thelbi. Përgjegjësia është shpërndarë aq saktë sa bëhet e askujt. Komunat themelojnë ndërmarrje, ndërmarrjet menaxhojnë ujësjellësit, bashkësitë lokale menaxhojnë sistemet rurale, Ministria i shikon gjetjet. Secili ka një pjesë, askush nuk ka gjithçka. Dhe kështu dhjetë vjet më vonë në Leshok priten dy mostra për të parë nëse uji i rubinetit më në fund do të jetë i pijshëm.

Në Gostivar pritshmëritë ishin që deri në fund të kësaj jave të ketë ujë teknikisht të përshtatshëm, kurse deri në fund të javës së ardhshme edhe ujë të pijshëm. Deri tani ndalesa mbetet në fuqi, në mes të verës.