Mbreti që në vitin 2020 iku nga Spanja nën hijen e skandaleve financiare, këtë të shtunë qëndroi në La Ferte-Vidam, në perëndim të Parisit, dhe në frëngjisht të pagabueshme i falënderoi jurinë që i dha çmimin „Sen-Simon“ për memoaret „Pajtimi“. Çmimi i dytë letrar në Francë brenda gjashtë muajsh: në april të njëjtin libër e marri Çmimin për libër politik të Asamblesë Nacionale franceze. Në Spanjë, për krahasim, libri shiti mbi 160.000 kopje, por asnjë institucion nuk i dorëzoi një plaketë.

Diferencën e shpjegoi vetë koautorja, historiania Lorans Debre, dhe atë pa anashkalim: në Francë Huan Karlosi vazhdon të jetë „njeriu i tranzicionit demokratik shembullor“, ndërsa në Spanjë figura e tij është e hijëzuar nga skandalet e fundit. Ajo shtoi se në zgjedhjen finale memoaret mundën babain e sajë, filozofin Rezhis Debre, dhe këngëtaren Pati Smit, dhe atë me shumicë absolute. Juria njëzëri tekstin e quajti „dëshmi e jashtëzakonshme“.

Çmimi ekziston nga vitin 1975 dhe secilin vit shkon tek një autor memoaresh. Vendi nuk është i rastësishëm: në La Ferte-Vidam janë rrënojat e kështjellës të dukës së Sen-Simonit, memoaristi nga oborri i Luj XIV, që pas tërheqjes nga oborri atje shkroi rreth 12.000 faqe kujtimesh. Huan Karlosi paralelen e shfrytëzoi deri në fund. „Unë vetë e nisa këtë projekt me Lorans Debre kur lëshova pallatin Sarsuela për t'u gjetur nën qiej të largët, në Emiratet e Bashkuara Arabe“, thau ai. „Më duhej distanca dhe qetësia që mi dha kjo vend i re pritës për t'e rishqyrtuar rrugën e mëje. Midis dyshimeve dhe plagëve, por larg hidhërimit, vendosa të lë një trashëgimi të fundit spanjollëve: të shkruaj versionin e mëje të vërtetës.“

Kjo është fjalia në të cilën vlen të qëndrohet. Një ish-kryetar shteti, që „versionin e vetë të vërtetës“ e shkruan nga Abu Dabi, i shpërblyer nga një akademi franceze për guximin të dëshmojë në vend që të heshtë. Sa ish-liderë në Ballkan, nga një distancë komode, zgjodhën të njëjtën: së pari ikja, pastaj memoaret, pastaj çmimi nga ndonjë që nuk pagoi faturën? Pyetja le të mbetet e hapur, por modeli është i njohur.

Familja erdhi në numër të madh. Infanta Elena, mbesat Viktorija Federika de Mariçalar dhe Irene Urdangarin, mbesa e motrës Marija Surita, e krishtera Adelaid d'Orlean, Alvaro dhe Antonela de Orleans-Borbon. Mungonte vetëm infanta Kristina, e mbajtur në një udhëtim për bashkëpunim humanitar. Për të jetë në Francë, Huan Karlosi lëshoi regatat në Sansenso dhe humbi dorëzimin e trofeve, që për një njeri që një javë fotografohej në timon nuk është flijim i vogël.

Në fjalim u kthye edhe tek prejardhja: i lindur në Romë, i rritur në Zvicër dhe Portugali, i dërguar në Spanjë në dhjetë vjeç, sot banor i Abu Dabit. „Kam dobësi ndaj Francës, ku gjithmonë më pritin me kaq ngrohtësi. Dhe ndaj frëngjishtes, që mi ishte gjuha e parë dhe u bë gjuha e mëje e shkrimit. Si kthim tek rrënjët.“ Libri tashmë është përkthyer në arabisht dhe shitet mirë në Amerikën Latine. Në pyetjen a pason vëllimi i dytë, Debre buzëqeshi: „Nuk është parashikuar... së paku sa di unë.“ Dita përfundoi me koktej dhe një radhë njerëzish që dëshironin t'e përshëndesin memoaristin e shpërblyer në vendin e memoaristit të mbretërve.