Pas 16 vjetësh në pushtet, Viktor Orban mori diçka që as opozita as Brukseli nuk arritën t'ia impononin me vite - një pengesë kushtetuese për kthimin në detyrë. Parlamenti hungarez miratoi një amendament që i kufizon kryeministrat në më së shumti tetë vjet në detyrë, çka praktikisht ia mbyll derën Orbanit për një mandat të ri.

Pas hapit qëndron njeriu që e rrëzoi - kryeministri aktual Peter Magyar, që e mundi Orbanin në zgjedhjet e prillit dhe siguroi shumicën dy të tretat në parlament. Pikërisht ajo supershumicë tani i mundëson të ndryshojë ligje dhe kushtetutën që i nxori Fidesz, partia e Orbanit. Amendamenti thotë se kushdo që më parë ka qenë kryeministër së paku tetë vjet nuk mund të rizgjidhet në atë detyrë, dhe zbatohet prapaveprues - për të gjitha mandatet që nga 2 maji 1990.

Ndryshimi hap edhe rrugën për shfuqizimin e Zyrës për Mbrojtjen e Sovranitetit, një nga organet më të diskutueshme të krijuara nën Orbanin, dhe i kthen shtetit një pjesë të të drejtave mbi fondacionet që menaxhojnë pasurinë publike. Me fjalë të tjera, Magyar jo vetëm që e mori pushtetin - por po çmonton metodikisht mjetet me të cilat paraardhësi e mbante atë.

Ballkani i lexon këto histori me vëmendje të veçantë, sepse rrallë i përjeton. Te ne „burrat e fortë" zakonisht nuk ikin me kushtetutë, por zëvendësohen me „burra të fortë" të rinj. Hungaria tregon një model ku një lider, pas 16 vjetësh, megjithatë del nëpër derën zgjedhore, ndërsa pasardhësi menjëherë ngre një mur pas tij. Pyetja është nëse një pengesë e tillë është mbrojtje e demokracisë - apo thjesht i njëjti instrument në duar të tjera, i qepur tani kundër zotërisë së djeshme.