По 16 години на власт, Виктор Орбан доби нешто што ниту опозицијата, ниту Брисел не успеаја да му го направат со години – уставна брана за враќање на функцијата. Унгарскиот парламент усвои амандман кој ги ограничува премиерите на најмногу осум години во функција, што практично му ја затвора вратата на Орбан за повторен мандат.

Зад потегот стои човекот што го собори – сегашниот премиер Петер Мадјар, кој го победи Орбан на априлските избори и обезбеди двотретинско мнозинство во парламентот. Токму тоа супермнозинство сега му овозможува да менува закони и устав што ги донесе Фидес, партијата на Орбан. Амандманот вели дека секој што претходно бил премиер најмалку осум години не може повторно да биде избран на таа функција, а се применува наназад – на сите мандати од 2 мај 1990 година.

Промената отвора и пат за укинување на Канцеларијата за заштита на суверенитетот, едно од најконтроверзните тела создадени под Орбан, и враќа дел од државните права над фондациите што управуваат со јавен имот. Со други зборови, Мадјар не само што ја презеде власта – туку методично ги демонтира алатките со кои претходникот ја држеше.

Балканот вакви приказни ги чита со посебно внимание, зашто ретко ги доживува. Кај нас „силните луѓе” обично не си заминуваат со устав, туку се менуваат во нови „силни луѓе”. Унгарија покажува модел во кој еден лидер по 16 години сепак излегува низ изборна врата, а наследникот веднаш гради ѕид зад него. Прашањето е дали ваквата брана е заштита на демократијата – или само истиот инструмент во други раце, скроен сега против вчерашниот господар.