32 për qind - aq është mbulimi me skrining për kancerin e qafës së mitrës në Maqedoni, sipas analizës më të re të shoqatës ESE. Synimi i strategjive shëndetësore ishte 70 për qind. Dallimi midis 32 dhe 70 është - jeta.

Kanceri i qafës së mitrës është një nga sëmundjet malinje më të parashikueshme. Lidhet pothuajse plotësisht me virusin HPV. Ekziston vaksina. Ekziston skriningu. Ekziston trajtimi në fazat e hershme. Me fjalë të tjera - është sëmundje që mund të ndalet para se të fillojë.

Por në Maqedoni skriningu nuk është i detyrueshëm në praktikë. Sistemi është i disponueshëm - por pa thirrje aktive, pa ndjekje të grave sipas moshës, pa bazë të dhënash të integruar. Gjinekologët rekomandojnë testet. Gratë i shtyjnë. Fondi shëndetësor nuk i fton. Cikli është i njëjtë prej dekadash.

Rezultati është i parashikueshëm. Zbulohen raste të kancerit në fazat e vona, kur trajtimi është i shtrenjtë, i vështirë dhe shpesh i pasuksesshëm. Gratë vdesin nga një sëmundje që në vendet që kanë realizuar skriningun pothuajse nuk ekziston. Bullgaria, për shembull, ka 70 për qind mbulim. Kroacia mbi 60.

ESE bën thirrje për skrining kombëtar të integruar. Kjo nuk është e shtrenjtë - ka modele ndërkombëtare. Por kërkohet vullnet politik, që në Maqedoni më së paku shfaqet për shëndetësinë, sepse preferohen iniciativat e dukshme progresive. Skriningu për kancerin nuk hap stadiume. Nuk pret shirita. Nuk jep konferenca shtypi me deklarata. Vetëm shpëton jetë. Dhe kjo në këtë treg diskursiv është e pamjaftueshme.

Pyetja që institucionet shëndetësore duhet të përgjigjen: sa gra duhet të vdesin para se skriningu të bëhet standard? Numrat i kemi tashmë - 32 kundër 70. Me to duhet ende të llogariten sa jetë janë humbur për shkak të atyre 38 për qindëve të humbura.