Ushqimi i shëndetshëm nuk është thjesht një listë proteinash dhe gjelbërimi. Sipas endokrinologes spanjolle dr. Iris Mercedes de Luna, një nga gabimet më të zakonshme të njerëzve që mendojnë se hanë mirë është se konsumojnë ushqim "në dukje të shëndetshëm, por të varfër me lëndë ushqyese". Dhe pikërisht kjo ua shkatërron baraspeshën hormonale.

"Baraspesha hormonale varet nga një sistem i tërë, jo nga një makronutrient", thotë ajo. Me fjalë të tjera: nëse u shtoni proteina çdo gjëje në emër të trendit, pa marrë parasysh sasinë, nuk po i bëni nder trupit. Hormonet janë shumë - insulina, glukagoni, leptina, grelina, ato të tiroides, ato seksuale - dhe të gjithë kërkojnë ushqim të ndryshëm për të funksionuar normalisht.

Gabim numër një sipas saj: mëngjesi vetëm me kafe. Këtë e bëjmë shumë prej nesh - në mëngjes në vrap, kafja në dorë, pastaj në punë. Edhe kur mendohet se është "e lehtë", ai kombinim në periudhë afatgjatë i tundon edhe kortizolin edhe insulinën. Mëngjesi i baraspeshuar, sipas saj, duhet të përmbajë vezë ose kos, tërshërë ose bishtaja, fruta të plota dhe arra - fibra, proteina dhe karbohidrate të ndërlikuara së bashku.

Edhe një fjali kyçe: "Hormonet seksuale prodhohen nga kolesteroli." Tingëllon e thjeshtë, por sjell një përfundim - dietat që e heqin tërësisht yndyrën (acide yndyrore dhe sterole të caktuara), në afat të gjatë e dëmtojnë estrogjenin dhe testosteronin. Buka me pak vaj ulliri nuk është mëkat. Është infrastrukturë për hormonet.

"Lëndët ushqyese kërkojnë kontekst ushqyes që të japin përfitim", shton ajo. Vitamina D pa yndyrë nuk thithet. Hekuri pa vitaminë C është efektiv vetëm përgjysmë. Kalciumi pa magnez është kohë e humbur. "Super-ushqimet" e izoluara janë trillim marketingu - ushqimi punon si ansambël, jo si solist.

Ku jemi ne në gjithë këtë? Tradita ballkanike e kishte këtë zgjidhje shumë para se të shfaqeshin nutricionistët: vezë me domate në mëngjes, drekë me bishtaja dhe vaj, fruta mes vakteve, arra dhe djathë i verdhë në tryezë. Kur gjyshet tona gatuanin, nuk dinin çfarë është "makronutrient", por hormonet e njerëzve funksiononin më mirë se tani. Nuk është çudi. Çudi është që sot na duhet një endokrinologe për të na thënë atë që çdo gjyshe e dinte.