Çmimet e naftës po jetojnë nën diktatin e drejtpërdrejtë të tensioneve mes SHBA-së dhe Iranit. Nafta bruto Brent arriti në momente 126 dollarë për fuçi, pastaj ra në 113 dollarë pas një kërcimi prej 5,8 për qind. Kjo është një lëvizje që brenda një dite ndryshon planet e të gjithë ministrave të energjisë në Evropë - dhe i detyron strukturat qeverisëse ballkanike të pyesin me kokë të ftohtë çfarë do të jetë nesër në pompa.

Nxitësit kryesorë të këtyre lëvizjeve janë paraqitur edhe në analizat e mëparshme - sulme iraniane mbi infrastrukturën energjetike në Emiratet e Bashkuara Arabe, anije në ngushticën e Hormuzit që nuk mund të kalojnë pa shoqërim ushtarak, një kundër-operacion amerikan me 15.000 ushtarë. Në vend të një periudhe qetësimi, bota po lëviz drejt përshkallëzimit.

Për Ballkanin, shifrat përkthehen në diçka konkrete. Çmimi i naftës mbi 110 dollarë për fuçi, nëse zgjat më shumë se dy muaj, tashmë përkthehet në çmim benzine prej 1,40-1,50 euro për litër. Nëse kërcimi në 130 mbahet - mund të presim 1,60-1,70 euro. Për një familje me një makinë që harxhon rreth 1.000 litra në vit, kjo do të thotë 200-300 euro shtesë në vit. Një shumë që në shumë familje matet me „ose kjo, ose pushimet e verës".

Dridhja e dytë është te çmimet e rrymës. Maqedonia importon një pjesë të rrymës, ndërsa një pjesë prodhohet nga termocentrale që varen nga derivatet e naftës të importuara. Kërcim i çmimit të naftës do të thotë kërcim i çmimit të rrymës - me një vonesë kohore prej 1-3 muajsh. Të njëjtin model kemi në Greqi, Bullgari, Serbi.

Pyetja që politikanët tanë po e shmangin me zë të lartë në këtë moment - a ekzistojnë rezerva strategjike të derivateve të naftës që shteti mund t'i aktivizojë për të zbutur kërcimet? Dhe nëse ekzistojnë, kur do të aktivizohen? Historia thotë - me vonesë, ndonjëherë kur është tashmë vonë. Sepse „aktivizimi i rezervave" politikisht do të thotë pranim se ekziston krizë - dhe kriza fshihet gjithmonë sa më shumë që të jetë e mundur.