Pas javësh ndërprerjeje arktiko-të lagësht të motit pranveror, me borë e ngricë në fillim të majit, Maqedonia sërish pret një ngrohje drastike. Një masë ajri e ngrohtë me origjinë afrikane do ta mbulojë vendin në ditët e ardhshme, me temperatura që do të arrijnë 30 gradë - sidomos gjatë fundjavës, në rajonet qendrore dhe juglindore.

Ky nuk është „mot i rastësishëm". Është një tjetër manifestim i asaj që shumë klimatologë po e përshkruajnë me vite - ndryshime gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive të modeleve të motit. Nga stuhi bore në fillim të majit te 30 gradë brenda pak ditësh. Nga vapë verore mbi 40 gradë në gusht te temperatura dimërore nën minus 15. Kjo nuk është „natyrë në harmoni" - kjo është natyrë në regjim të një kalimi klimatik të përshpejtuar.

Për bujkun maqedonas - që këtë vit tashmë pati dëme nga ngrica e vonë - kjo kërcim është një goditje shtesë. Faji nuk është „fati i keq", por luhatjet e shpeshta ekstreme që nuk lejojnë planifikim të qëndrueshëm. Pemëtarët, vreshtarët, kopshtarët - të gjithë janë të detyruar në cikël adaptimi më të shpejtë, në një situatë ku asnjë plan shtetëror për adaptim klimatik nuk funksionon praktikisht.

Për qytetarin, kjo do të thotë edhe diçka konkrete. Sezoni energjetik i kondicionerëve fillon më herët çdo vit. Nëse para 10 vitesh në maj nuk ndiznim klimën, tani pa të ambientet bëhen të padurueshme që nga fundjava. Kjo do të thotë më shumë rrymë, më shumë para, më shumë emetime - dhe cikli e përshpejton vetveten.

Pyetja që nuk shtrohet zëshëm në media - a kanë Shkupi, Manastiri, Ohri një plan për vapë verore me temperatura mbi 40 gradë disa ditë me radhë? Kemi „rekomandime" - pini ujë, qëndroni në hije, mos dilni në mesditë. Kemi paralajmërime. Por nuk kemi hapësira publike të hapura dhe të freskëta për grupe të cenueshme, siç ka Parisi që pas valës vdekjeprurëse të vitit 2003. Nuk kemi sistem që kontrollon automatikisht të moshuarit me rrezik të lartë. Nuk kemi strategji reale klimatike. Dhe çdo vit - kjo mungesë kushton më shumë.