Цените на нафтата живеат под директен дикат на тензиите меѓу САД и Иран. Брент сирова нафта во моменти достигнала 126 долари за барел, потоа падна на 113 долари по скок од 5.8 проценти. Тоа е движење кое во еден ден ги менува планот на сите министри за енергетика во Европа – и ги тера балканските владејачки структури да се прашаат со ладна глава што ќе биде утре на пумпите.

Главните двигатели на овие движења се претставени и во претходните анализи – ирански напади на енергетска инфраструктура во ОАЕ, бродови во Ормузкиот моруз кои не може да поминуваат без воен ескорт, американска контра-операција со 15.000 војници. Наместо да сме во период на смирување, светот се движи кон ескалација.

За Балканот цифрите значат конкретно. Цена на нафтата над 110 долари за барел, доколку е перзистентна повеќе од два месеца, веќе се преточува во цена на бензин од 1.40-1.50 евра за литар. Ако скок до 130 е траен – можеме да очекуваме 1.60-1.70 евра. За семејство со една кола што троши околу 1.000 литри годишно, тоа е дополнителни 200-300 евра на годинава. Сума која во многу домаќинства се мери во „или ова, или летувањето”.

Втората вибрација е во цените на струјата. Македонија увезува дел од струјата, а еден дел се произведува од термоцентрали кои зависат од увезен нафтени деривати. Скок на цените на нафтата значи скок на цените на струјата – со временска одложба од 1-3 месеца. Истиот патерн во Грција, Бугарија, Србија.

Прашањето кое нашите политичари во моментот ги изоставуваат гласно е – дали постојат стратешки резерви на нафтени деривати кои државата може да ги активира за да ги ублажи скоковите? И ако постојат, кога ќе бидат активирани? Историјата вели – со закаснување, понекогаш кога веќе е касно. Бидејќи „активирање на резерви” политички значи признание дека криза постои – а кризата секогаш се сокрива до неможност.