Banka Qendrore Evropiane ka dërguar një sinjal alarmi nëpërmjet guvernatorit të bankës qendrore greke Janis Sturnaras, anëtar i bordit drejtues të BQE-së. Rreziku që eurozona të hyjë në recesion është real. Nëse lufta në Iran vazhdon, skenari i mundshëm është stagflacioni - stanjacion dhe inflacion njëkohësisht.

Sturnaras përmend „goditje inflacioniste të krahasueshme me periudhën post-COVID", dhe kompani që po planifikojnë tashmë skenarë të tillë. Përfundimi - inflacioni i parashikuar në eurozonë për këtë vit është 2,7 për qind, por me potencial rritjeje nëse vazhdojnë ndërprerjet në furnizim me karburant, hidrogjen dhe helium - të tre kritike për industrinë evropiane.

Për Ballkanin - që nuk është në eurozonë, por monedhat e të cilit janë të lidhura, drejtpërdrejt ose tërthorazi, me euron - pasojat janë dyfishe. E para, çmime drejtpërdrejt më të larta të karburantit, benzinës, gazit, gazit natyror për familjet. E dyta, tërthorazi - investime të huaja të reduktuara, sepse në recesion korporatat evropiane nuk hapin fabrika të reja në Shkup, Sofje ose Beograd. I mbyllin ato të vjetrat.

Pyetja që ministrat tanë rrallë e bëjnë me zë të lartë është - a kemi një plan për skenarin e stagflacionit? Kemi „strategji të sigurisë energjetike" në sirtarët e ministrive. Kemi „plane për stabilitetin makroekonomik". Por kur inflacioni vrapon në 8 për qind, PBB-ja bie me 1, dhe arka e shtetit është bosh - cilat janë masat konkrete? Ndihmë për më të cenuarit? Ngrirje çmimesh? Lehtësira tatimore të përkohshme?

I njëjti tip pyetjesh u shtruan edhe në 2022, edhe në 2008, edhe në 1997. Përgjigjja është gjithmonë e njëjta - reagim, jo parandalim. Ballkani jeton në regjim përshtatjeje të vazhdueshme, jo planifikimi strategjik. Kjo është çmimi i të qenit ekonomi e vogël me rezerva të kufizuara. Por njëkohësisht është edhe përgjegjësia e politikanëve që në vend të planit sjellin fjalime.