Skip to content

Шопрон, 60 километри од Виена: Унгарски град кој во 1921 година избра да остане унгарски, и сепак не е во туристички каталози

1 мин. читање
Сподели

Шеесет километри од Виена – на мароз помеѓу Австрија и Унгарија, во северозападниот аголот на унгарската мапа – стои еден град кој туристичките каталози ретко го истакнуваат. Шопрон, на унгарски Sopron, е приказна за град кој не е среден европски маркетинг производ. Тоа е средновековно место со римски корени, виногради и прецизно тажна история на лојалност што во 1921 година избра да остане унгарски – и тоа во момент кога ништо не го обврзуваше тоа.

Главното здание е Огнената кула (Tűztorony) – 58 метри висина, изграден во 13 век, со 200 скали до видиковецот од каде се гледа целиот низински предел и виноградите кои го окружуваат градот. Од таму можат да се видат и над 1.500 хектари вински подрачја – производство углавно на бели сорти како Велтлинер, и црвената сорта Кекфранкос („сиво плава”), име добиено уште во наполеоновата окупација.

Главниот плоштад е архитектонски подвиг сам по себе. Тријадниот столб од 1701 година е најстариот заветен столб во цела Унгарија. На истиот плоштад стои Црквата на козата (Kecske templom), храм од 13 век со готическа фасада и барокна внатрешност – име добила според градскиот легенд дека била изградена со пари од збогатен пастор. Понатаму, една од трите средновековни синагоги во Европа кои сè уште имаат тричлена структура е токму овде.

Шопрон бил основан над римското население Скарбантија, и историски бил клучна точка на Патот на килибарот – трговска линија која ги поврзувала Балтикот со Средоземјето. И за разлика од многу други унгарски градови, овде Османско-Хабсбуршките војни не оставиле големи рани. Архитектурата е скоро интактна. На улиците можат да се видат палатата Сторно – барокна резиденција претворена во музеј, модернистички театар Петофи, римски амфитеатарски остатоци, и улички во форма на потковица околу стариот град.

Зошто токму овој град ги добил епитетот „најверниот град”? Затоа што во 1921 година, во плебисцит, граѓаните одбиле да се присоединат кон Австрија и избрале да останат унгарски – иако географски и културно тешко може да се одлучи. По тоа гласање, била изградена Портата на лојалноста. Гест што ретко може да се види во европската историја – луѓе одат на гласање за тоа кој ќе им биде газда. И избираат сложена страна.

За балканските читатели Шопрон е достапен. Еден час со автомобил од Виена, или директна врска со воз за љубителите на бавни патувања. За разлика од Будимпешта која е претеранo фотографирана и заситена со Airbnb, тука сè уште може да се најде ресторан каде газдата сам ќе ти препорача што да земеш. Локалното пиво Сопрони се вари од 1895 година – старо колку и многу култни алпски марки. Виноградите ги прифаќаат посетителите без потреба од резервации со две недели однапред.

Тоа е место за читател кој сака да најде Унгарија без брокада на туристички индустрии. И за читател кој размислува – „зошто да патувам пет часа да најдам нешто слично на она што имам два часа подалеку”? Понекогаш одговорот не е во разликата на дестинациите, туку во малку поинаков агол на гледање.