OpenAI të hënën njoftoi se po formon një grup të pavarur këshillues për matematikë, të vendosur në Institutin për Studime të Avancuara në Prinston. Grupi quhet Grupi Këshillues për Matematikë dhe Inteligjencë Artificiale, ndërsa detyra e tij është t'u japë matematikanëve zë në hulumtimet e kompanisë. Tingëllon bukur. Problemi është se në të njëjtin njoftim OpenAI shkroi paraprakisht çfarë ai grup nuk guxon të bëjë.

„Grupi nuk do të jetë përgjegjës për këshillime se si ta ritmojmë përparimin tonë të brendshëm në matematikë“ - ky është formulimi nga blogu i kompanisë. Me fjalë të tjera: komentoni sa të doni çfarë kemi bërë, por ritmin e caktojmë ne. Instituti në Prinston e konfirmoi këtë me një fjali që vlen të lexohet dy herë: „Megjithëse do të japim këshilla, nuk kemi fuqi vendimmarrëse në asnjë kompani të inteligjencës artificiale, ndërsa përgjegjësia për vendimet e çdo kompanie mbetet te ajo kompani.“

Kur një mekanizëm kontrolli vetë shpjegon se nuk kontrollon asgjë, vlen të pyetet çfarë kontrollon në të vërtetë. Përgjigjja, të paktën sipas kompetencave të përshkruara, është perceptimi: anëtarët do të vlerësojnë rëndësinë e rezultateve dhe do të koordinojnë publikimin e tyre. Kjo nuk është mbikëqyrje, është redaksi për komunikata shtypi - vetëm me emra më të mirë në derë.

Shkas për të gjithë historinë është pohimi i OpenAI-t se ka zgjidhur një nga Problemet e Mijëvjeçarit - Navje-Stoks, problem që matematika e pret më shumë se një shekull - dhe se i njëjti model i brendshëm ka zgjidhur edhe mbi 100 probleme të tjera të hapura. Nëse kjo i reziston një verifikimi të pavarur, është moment historik për matematikën. Nëse nuk i reziston, është komunikata më e shtrenjtë për shtyp në historinë e disiplinës. Pikërisht prandaj se kush e bën verifikimin nuk është pyetje teknike.

Dhe këtu shifra bëhet e sikletshme. Grupi ka nëntë anëtarë fillestarë, ndërsa prej tyre vetëm njëri - Kamilo De Lelis nga vetë Instituti - e ka nënshkruar letrën e hapur në të cilën 25 fitues të medaljes Fields paralajmëruan se laboratorët e inteligjencës artificiale me zgjidhje konkurruese të problemeve e rrezikojnë punën intelektuale. Kompania i ftoi kritikët, por i ftoi në raport një me tetë. Anëtarët nuk marrin pagë, guxojnë të këshillojnë edhe pa u ftuar, guxojnë të flasin publikisht dhe vetë vendosin nëse mbeten. Gjithçka përveç asaj që e vetmja do të kishte kuptim: të thonë stop.

Kjo nuk është hera e parë që një kompani perëndimore teknologjike ta formojë vetë trupin që do ta vlerësojë. Ballkani këtë skemë e njeh pa përkthim - komisione që i emëron pikërisht ai që duhet ta kontrollojnë, me mandat të shkruajnë raporte që nuk obligojnë askënd. Dallimi është se te ne kjo quhet politikë, ndërsa atje quhet qeverisje. A mendon vërtet dikush se nëntë këshilltarë të papaguar pa të drejtë vetoje do të ngadalësojnë diçka që lëviz me para nga qindra miliarda?