Ana Gerero Branja, psikologe nga Instituti Evropian i Psikologjisë Pozitive, shpjegon diçka që shumica e dinë intuitivisht, por kurrë nuk e kanë lidhur me hormonet: dhoma e parregullt e gjumit ta ngre kortizolin. „Një dhomë gjumi e rregulluar e ul ngarkesën kognitive, truri nuk detyrohet të përpunojë stimuj vizualë dhe kjo e ul kortizolin“, thotë ajo.

Logjika është e thjeshtë. Çdo send që nuk është në vendin e vet, truri e lexon si detyrë të papërfunduar. Sirtari i hapur, këmisha mbi karrige, kutia që rri aty prej tri javësh - e gjitha kjo nuk është dekor, është listë detyrimesh që të rri në fushën e shikimit ndërsa përpiqesh të flesh.

„Mjediset e parregullta kontribuojnë në rritjen e kortizolit, hormonit të stresit“, shton Gerero. Ndërsa kortizoli dhe gjumi janë në përplasje të drejtpërdrejtë: sa më shumë nga njëri, aq më pak nga tjetri.

Ajo që psikologia ofron si zgjidhje nuk kushton asnjë denar. Mbyllja e sirtarëve, përgatitja e rrobave për nesër, pastrimi i komodinës - një ritual prej disa minutash që i thotë trurit se dita është mbyllur. Nuk është meditim, nuk është aplikacion, nuk është suplement.

Dhe pikërisht këtu historia bëhet më interesante seç duket. Industria e gjumit shet dyshekë, llamba me „dritë të ngrohtë“, pika me melatoninë dhe pajisje që ta matin gjumin deri në sekondë. Pak nga këto ta thonë atë që psikologia e tha falas: se problemi ndoshta nuk është te trupi, por te ajo që të rri para syve ndërsa shtrihesh.

A vlen kjo për të gjithë? Jo. Ka pagjumësi që nuk e zgjidh as dhoma më e rregullt në botë. Por nëse je në fillim të listës me shkaqe të mundshme, kjo është më e lira për t'u provuar - dhe e vetmja që s'ka kush të ta faturojë.