Blez Paskali vdiq në moshën 39-vjeçare në vitin 1662, dhe para kësaj shkroi një fjali që sot tingëllon si diagnozë për gjithë gjendjen: gjithë fatkeqësia e njerëzve vjen nga një gjë e vetme - paaftësia për të qëndruar qetësisht vetëm në një dhomë.

Ai nuk kishte telefon, nuk kishte ekran, nuk kishte asnjë nga arsyetimet tona. Megjithatë vuri re të njëjtën gjë që psikologët sot e matin me eksperimente: në momentin kur stimujt e jashtëm zhduken, shfaqet diçka që nuk na është e këndshme - mendimet tona.

Psikologia Violeta Asedo kujton një studim të Timoti Uillsonit në të cilin pjesëmarrësit preferonin të merrnin një goditje elektrike sesa të mbeteshin vetëm me mendimet e tyre. Kjo nuk është metaforë dhe nuk është shaka. Njerëzit shtypnin një buton për të goditur veten, vetëm që të mos duhej të rrinin në heshtje.

Ajo që del kur ndalemi ka emrat e vet: mërzia, shqetësimi, padurimi, ndjenja e fajit. Dhe pas tyre, radha e gjërave që i kemi shmangur - probleme të pazgjidhura, vendime të shtyra, biseda që nuk i kemi bërë. Nuk është çudi që ikim. Çudi është që jemi të bindur se kjo ikje quhet produktivitet.

Paskali e quajti këtë divertissement - argëtimi që e përdorim për të mos u përballur me pyetje që nuk kanë përgjigje të rehatshme. Te ne e njëjta gjë quhet „mos ndalo, do të çmendesh“. Ballkani ka mënyrat e veta për të ikur nga vetja, dhe shumica zhvillohen në shoqëri, me zë të lartë, me muzikë.

Këshilla e Asedos është modeste deri në turp: pesë deri në dhjetë minuta pa telefon, pa televizor, pa muzikë, vetëm për të parë se çfarë do të shfaqet. Jo meditim, jo program, jo aplikacion që do të t'i matë frymëmarrjen. Vetëm një karrige dhe heshtje.

Është pak. Por nëse një njeri që vdiq para gati katër shekujsh e identifikoi problemin, ndërsa ne ende nuk durojmë dhjetë minuta pa ekran, pyetja nuk është nëse këshilla është e mjaftueshme. Pyetja është pse ende nuk e kemi provuar.