Ndërsa të gjithë flasin për inteligjencën artificiale, beteja e vërtetë zhvillohet në një nivel që syri nuk e sheh - në shtresat mikroskopike të çipave kompjuterikë. Startapi gjerman QuantumDiamonds nga Mynihu mori 76 milionë euro mbështetje pa kthim nga ministria federale gjermane e ekonomisë dhe nga landi i Bavarisë, e miratuar nga Komisioni Evropian, për një teknologji që premton se do ta shpejtojë prodhimin e pikërisht atyre çipave.

Ideja është aq e pazakontë sa tingëllon. Kompania përdor diamante sintetikë si sensorë kuantikë që mund të shohin si rrjedh elektriciteti nëpër çip dhe të zbulojnë defekte nëpër të gjitha shtresat - pa e shkatërruar çipin. Atë që deri tani zgjaste javë, sistemi i tyre e ngjesh në një kontroll prej dy minutash që nuk e ndal linjën e prodhimit. Për një industri ku çdo çip me defekt kushton para të mëdha, kjo nuk është hollësi.

E themeluar si degëzim i Universitetit Teknik të Mynihut, me një ekip prej 70 vetash dhe drejtor ekzekutiv Kevin Berghof, QuantumDiamonds përveç mbështetjes evropiane mblodhi edhe 15 milionë euro nga investitorë të kryesuar nga World Fund. Plani i përgjithshëm i investimit arrin 178 milionë dollarë. Kompania pohon se klientët e saj mund të kursejnë qindra milionë dollarë, me kthim të investimit brenda disa muajsh.

Ajo që këtu është vërtet interesante për lexuesin evropian është se kush paguan. Ky nuk është një fond privat nga Silicon Valley - janë para publike evropiane, të investuara me vetëdije për të mbajtur prodhimin dhe dijen e çipave në Evropë, e jo për t'i lënë tërësisht në duart e Azisë dhe Amerikës. Një kontinent që me vite mbeti prapa në garën e gjysmëpërcjellësve nisi të hedhë shuma serioze në zgjidhje vendase. Pyetja që edhe Ballkani e njeh mirë është nëse investime të tilla shtetërore vërtet lindin fitues - apo vetëm raporte të shkruara mirë për subvencione të harxhuara.