Pesë sisteme të mëdha evropiane të pagesave - italiani Bancomat, spanjolli Bizum, konsorciumi evropian EPI Company/Wero, portugezi SIBS-MB WAY dhe skandinavi Vipps MobilePay - zyrtarisht lëshuan Rrjetin Evropian të Pagesave (EPN). Selia do t'i jetë në Madrid, ndërsa qëllimi u tha pa shumë diplomaci: nga viti 2027 të bëhet alternativa evropiane ndaj gjigantëve amerikanë Visa dhe Mastercard.

Këto sisteme së bashku u shërbejnë rreth 130 milionë përdoruesve në 13 vende evropiane, që është më shumë se 70 përqind e popullsisë së BE-së dhe Norvegjisë. EPN do të menaxhojë një qendër të përbashkët për ndërveprim, përmes së cilës sistemet kombëtare, që tani punojnë secili për vete, do të mund të komunikojnë mes vete. Përdoruesi nga një vend do të mund të paguajë në një tjetër përmes sistemit të tij ekzistues, pa qenë nevoja që transaksioni të kalojë domosdoshmërisht përmes infrastrukturës së kompanive amerikane.

Në fazën e parë rrjeti do të mbulojë pagesat ndërkufitare mes qytetarëve, pastaj tregtinë elektronike dhe pagesat në dyqane, me transferta të menjëhershme drejtpërdrejt nga llogaria në llogari. Pas konsorciumit EPI Company/Wero qëndrojnë peshë të rënda bankare si BNP Paribas, Crédit Agricole, Société Générale, Deutsche Bank, Sparkassen-Finanzgruppe, Erste Bank Österreich dhe Raiffeisen Bank International. Kompanitë paralajmëruan se rrjetit më vonë mund t'i bashkohen edhe sisteme të tjera evropiane të pagesave.

Motivi nuk është teknologjik, por politik. Visa dhe Mastercard sot përpunojnë gati dy të tretat e pagesave me kartelë në Evropë, ndërsa institucionet evropiane gjithnjë e më shpesh flasin për „sovranitet të pagesave“ - idenë se tensionet gjeopolitike mund ta rrezikojnë qasjen në infrastrukturën financiare amerikane. Paralelisht, Banka Qendrore Evropiane planifikon futjen e euros dixhitale deri në vitin 2029.

Askush nuk duhet t'i ndryshojë kartelat nga nesër - Visa dhe Mastercard mbeten në treg, ndërsa rrjeti i ri ende duhet të rritet. Për Maqedoninë, që nuk është anëtare e BE-së, ky për momentin është lajm nga jashtë. Pyetja është sa gjatë do të mbetet i tillë: kur Evropa të fillojë të paguajë mbi binarët e vet, a do të jemi të lidhur me ta apo do të qëndrojmë në stacion duke parë si kalojnë trenat?