Kolegu të kërkon ta zëvendësosh në fundjavë. E afërmja të kërkon t'ia ruash fëmijën. Shefi pyet nëse mund të bësh „vetëm edhe këtë“. Dhe ti, para se të mendosh fare, thua „po“. Jo sepse ke kohë, por sepse „jo“ të tingëllon si fyerje.

Terapistja Catalina Hoffmann, krijuese e metodës Neurofitness, e përshkruan mekanizmin pa zbukurime: „Kur themi po, ndiejmë se po u dalim në ndihmë të tjerëve, edhe pse nga brenda e dimë se jemi të rraskapitur.“ Jemi mësuar ta lidhim „po“-në me të qenët të mirë, të disponueshëm, të dobishëm dhe të nevojshëm. „Jo“-në, nga ana tjetër, e lidhim me konfliktin, zhgënjimin dhe etiketën „egoist“. Prandaj pranojmë gjëra që realisht nuk mund t'i përballojmë.

Problemi, thotë ajo, nuk është vetëm si do të gjesh kohë për gjithçka që ke premtuar. „Ai po që ua japim të tjerëve shumë shpesh bëhet jo ndaj vetes sonë.“ Në rrënjë janë të ashtuquajturat bindje kufizuese - mendime që i pranojmë si të vërteta absolute pa asnjë provë, e që na pengojnë në zhvillim.

Vlera jote nuk matet me shërbime

Nëse beson se vlen aq sa bën për të tjerët, çdo kufi do të të sjellë faj. „Mendojmë: nëse mund të ndihmoj, duhet të ndihmoj. Por fakti që mund të bëjmë diçka nuk do të thotë se gjithmonë duhet“, shpjegon Hoffmann. Dallimi që duhet ta mësojmë është mes ndihmës sepse duam dhe ndihmës sepse ndihemi të detyruar - për t'u ndier të vlefshëm.

Shenjat se je në buzë

Trupi raporton para se koka ta pranojë. Sipas ekspertes, sinjalet janë nervozizëm më i madh, lodhje, më pak durim, gjumë më i keq dhe ndjenja se çdo gjë e vogël kërkon përpjekje të madhe. Shpesh humbet edhe dëshira për gjërat që përndryshe të pëlqejnë. Por alarmi më i qartë është tjetër: „Ke arritur te kufiri kur fillon të ndiesh se gjithçka që bën është detyrim dhe nuk ke hapësirë për veten.“

Atëherë, thotë ajo, duhet të ndalesh dhe ta pyesësh veten: sa nga ajo që bëj e zgjedh vërtet, e sa e bëj sepse mendoj se duhet? Përgjigjja zakonisht është e pakëndshme. Pikërisht për këtë është e dobishme.

Si thuhet „jo“ pa dramë

Hoffmann ofron disa mendime për fillim. Kufiri nuk do të thotë se ndalon të kujdesesh për të tjerët - do të thotë se fillon të kujdesesh edhe për veten. „Jo“ nuk duhet të jetë as e ftohtë, as agresive: „Tani nuk mundem“, „Nuk arrij ta bëj këtë“ ose „Më mirë të mos premtoj, sepse nuk do të mund ta bëj ashtu siç do të doja“. Dhe më e rëndësishmja: nuk duhet ta arsyetosh çdo kufi. Faji do të shfaqet, sidomos në fillim, sepse po bën diçka me të cilën nuk je mësuar. „Por ndjenja e fajit nuk do të thotë se po bën diçka të keqe. Ndonjëherë do të thotë vetëm se po mëson t'i japësh vetes përparësi“, thotë ajo.

Truku: mos u përgjigj menjëherë

Këshilla më e thjeshtë është edhe më e fuqishmja. Në vend të një „po“ automatike, fjalia është: „Më lër të mendohem, do të të them.“ Një frazë e vogël që hap hapësirë për ta dëgjuar veten para se të marrësh përsipër. Në atë hapësirë, Hoffmann propozon tri pyetje: A kam kohë? A kam energji? A dua vërtet ta bëj këtë? Nëse përgjigjja për cilëndo prej tyre është „jo“, „po“-ja automatike ndoshta duhet të bëhet kufi.

Sa herë u kemi thënë „po“ një të afërmi ose shoku vetëm që të mos fyhet? Ndoshta pikërisht për këtë na duhet kjo këshillë. Askush nuk do të kujdeset për ty aq sa mund të kujdesesh vetë - e nga ai vend, nga shëndeti dhe qetësia jote, ndërtohet gjithçka tjetër.