Thuhet se Kleopatra ishte e fiksuar pas smeraldeve. Aq shumë sa minierat e lashta egjiptiane populli i quante shekuj më vonë „minierat e Kleopatrës“. Por faraonia e fundit e dinastisë së Ptolemejve nuk ishte e vetmja. Ndër shekuj smeraldet kaluan nëpër duart e perandorëve, maharaxhave, aristokratëve dhe disa prej nuseve më elegante në botë - e me to u grumbulluan edhe legjenda për dashurinë, besnikërinë dhe, çuditërisht, për tradhtinë.

Në mesjetë besohej se smeraldi mund ta parashikonte të ardhmen, të mbronte nga mallkimet, madje edhe të zbulonte nëse i dashuri gënjen. Guri gjoja e humbte ngjyrën ose plaste kur dikush tradhtonte. Detektor i pabesisë, shumë kohë para se telefonat dhe rrjetet sociale ta merrnin këtë rol. Ironia është se i njëjti gur më vonë u bë personazhi kryesor i disa prej deklaratave më të mëdha të dashurisë të shekullit të kaluar.

Dhuratë martese prej 167 karatësh

Në vitin 1931 manjati amerikan Klarens Mekej zgjodhi një smerald për një nga dhuratat më spektakolare të martesës ndonjëherë - për këngëtaren e operës Ana Kejs. Sipas librit të Françeska Kartiesë për familjen e argjendarëve, shtëpia Cartier punoi një gjerdan në stilin art deko, me smerald kolumbian prej 167,97 karatësh në qendër, të rrethuar me edhe 35 smeralde dhe 2.191 diamante. Gjerdani sot është pronë e Institutit Smithsonian, ndërsa guri qendror është smeraldi më i madh i latuar në koleksionin e tij.

Smeralde ka edhe në një nga historitë më kontroverse të dashurisë të shekullit 20. Eduardi i Tetë i dhuronte Uollis Simpsonit kryqëza që në fund formuan një byzylyk, sërish nga Cartier, plot me mesazhe personale. Çdo kryqëz shënonte një moment nga lidhja e tyre, ndërsa një, i tëri prej smeraldesh, shënonte martesën në vitin 1937. Byzylyku me nëntë kryqëza u shit në ankand në vitin 2010. Stoli që shërbeu si ditar i fshehtë i një çifti - dhe i një abdikimi.

Smeraldet prej kohësh tërhiqnin vëmendje edhe jashtë Evropës, veçanërisht në Indi. Maharaxha i Kapurtalës në vitin 1926 porositi te Cartier një stoli për çallmë prej smeraldesh, diamantesh dhe perlash nga thesari i vet.

Unaza e Xhekit

Kur Xhon F. Kenedi dhe Zhaklin Buvie e shpallën fejesën në vitin 1953, unaza ishte larg soliterit klasik. Ishte punim i Van Cleef & Arpels në stilin toi et moi - „ti dhe unë“ - ku dy gurë qëndrojnë në të njëjtën unazë: një diamant prej 2,88 karatësh dhe një smerald prej 2,84 karatësh, të plotësuar me gurë më të vegjël. Interesante, unazën në butikun në Avenynë e Pestë në Nju Jork nuk e zgjodhi dhëndri, por i ati i tij, Xhozef Kenedi.

Xheki megjithatë e bëri të sajën. Në vitin 1962 i zëvendësoi diamantet e zgjatura baget me diamante në formë markize dhe krijoi një kompozim gati bimor, që sot njihet menjëherë. Për atë kohë ngjyra pothuajse nuk ekzistonte te unazat e fejesës, ndërsa zgjedhja e saj dekada më vonë frymëzoi unazat e yjeve shumë më larg imazhit klasik të zonjës së parë.

Kleopatra, për herë të dytë

Disa vjet më vonë Elizabet Tejlor dhe Riçard Barton u dashuruan gjatë xhirimit të filmit „Kleopatra“, ndërsa stolitë shpejt u bënë gjuha e tyre e fshehtë. Për fejesën Bartoni i dhuroi një karficë nga Bvlgari me smerald prej 23,44 karatësh, që mund të mbahej edhe si varëse. Tejlori e mbajti në martesën e vitit 1964, në qafën e fustanit të saj të pazakontë të verdhë të nusërisë. Më vonë erdhën edhe smeralde të tjera, mes tyre edhe një gjerdan luksoz nga e njëjta shtëpi italiane.

Nuk ishte unazë fejese si ajo e Xhekit, por historia ndoshta është më e mirë: aktorja që luajti Kleopatrën përfundoi me të njëjtin pasion për të njëjtin gur si mbretëresha egjiptiane. Guri që gjoja zbulonte gënjeshtarët, në fund zbukuroi martesat më të famshme - nga të cilat disa, siç e dimë, nuk zgjatën përgjithmonë.