Një tërmet me magnitudë 7,1 goditi prefekturën Kumamoto në jugperëndim të Japonisë, ndërsa numri i të vdekurve deri të mërkurën në mëngjes u rrit në 13. Ekipet e shpëtimit vazhdojnë të gërmojnë nën rrënoja dhe gara me kohën ende vazhdon.

Epiqendra ishte rreth 20 kilometra në jug të qytetit Kumamoto, që ka rreth 700.000 banorë, në ishullin Kjushu. Autoritetet nxorën urdhër për evakuimin e afërsisht 260.000 njerëzve. Kjo është shifër më e madhe se popullsia e gjithë Shkupit, e vënë në lëvizje brenda pak orësh.

Qendra tregtare që u përgjysmua

Pamja më e rëndë vjen nga qendra tregtare Aeon, njëra anë e së cilës është shembur plotësisht. Tetë persona u nxorën nga rrënojat e objektit komercial në orët e para të së mërkurës. Dy gra rreth të njëzetave humbën jetën kur një shpërthim me prejardhje ende të papërcaktuar shkatërroi një pjesë të qendrës, rreth një orë pas vetë tërmetit. Mediat lokale përcjellin se autoritetet po hetojnë nëse bëhet fjalë për shpërthim gazi. Të mërkurën në mëngjes edhe 20 deri në 30 të punësuar në qendër udhëhiqeshin si të zhdukur.

Në fabrikën e Nippon Paper Industries u shemb një oxhak. Shtatë persona janë të zhdukur, katër janë plagosur rëndë. Ky është lokacioni i dytë ku gërmohet njëkohësisht, ndërsa shpëtimtarët punojnë në temperatura që gjatë ditës pritej të arrinin rreth 34 gradë.

Kur spitali mbetet pa rrymë

Mbi 36.000 amvisëri mbetën pa furnizim me energji. Një spital pranë epiqendrës e përshkroi veten si „gati spital fushor” pasi u zhduk rryma. Një tjetër pushoi së pranuari raste të reja urgjente pasi kishte trajtuar 86 të plagosur. Kjo është Japonia, vend ku standardet sizmike janë mes më të rreptave në botë, me ushtrime të rregullta evakuimi dhe rregulla ndërtimore të shkruara me tërmetet në mendje. Pavarësisht gjithë kësaj, spitalet mbushen përplot brenda pak orësh.

Honda dhe Tokyo Electron e ndërprenë prodhimin deri të mërkurën. TSMC i evakuoi punëtorët nga fabrika lokale, por prodhimin e ktheu po atë mbrëmje, ndërsa nën rrënoja ende gërmohej.

Njëzet për qind e tërmeteve botërore

Japonia shtrihet në të ashtuquajturin Unazë të Zjarrit dhe asaj i takojnë rreth 20 për qind e të gjitha tërmeteve në botë me magnitudë 6,0 ose më të fortë. Kumamoto tashmë e njeh këtë ndjesi: në vitin 2016 një tërmet në të njëjtën prefekturë mori 275 jetë dhe la 2.739 të plagosur.

Ballkani e njeh këtë skenë përmendsh. Shkupi 1963, Manastiri, Vallandova, Durrësi dhe Tirana në vitin 2019. Dallimi është se te Japonia pas çdo tërmeti pason rishikimi i rregullave, ndërsa pyetja që mbetet e hapur është nëse te ne katastrofa e ndryshon vetëm retorikën apo edhe praktikën ndërtimore.