Bllokada detare në Ngushticën e Hormuzit, një nga pikat më kritike të ekonomisë botërore, po hiqet. Këtë e njoftoi presidenti amerikan Donald Trump, duke shtuar se Shtëpia e Bardhë po përgatit vendimin përfundimtar për marrëveshje me Iranin. Takimi do të mbahet në të ashtuquajturin Situation Room, me këshilltarët më të afërt, dhe agjenda përfshin vlerësim të plotë të një akordi të mundshëm që do të mund të rihapte një nga kalimet detare më kritike në planet.

Kushti nga pala amerikane është i qartë: Irani duhet të pranojë se nuk do të zotërojë kurrë armë bërthamore, dhe Ngushtica e Hormuzit menjëherë duhet të hapet për kalim të lirë të anijeve në të dyja drejtimet. Pa taksa, pa vonesa, pa pengesa. Trump pohon se forcat amerikane tashmë kanë detonuar një numër të madh minash në ngushticë, dhe Irani duhet t'i heqë ose t'i shkatërrojë të mbeturat.

„Anijet e ngecura në ngushticë për shkak të bllokadës tonë të jashtëzakonshme dhe të paparë, që tani po hiqet, mund të fillojnë procesin e kthimit në shtëpi", deklaroi Trump. Për tregjet globale, ky është lajm i madh. Rreth një e treta e eksportit botëror të naftës dhe një pjesë e konsiderueshme e gazit natyror të lëngshëm kalon nëpër Hormuz. Çdo bllokadë, minë ose incident ushtarak në atë zonë i dikton menjëherë çmimet e karburantit - dhe inflacionin.

Pjesa më delikate e mesazhit lidhet me uraniumin e pasuruar iranian, të cilin Trump e quajti „pluhur bërthamor". Ai pohon se materiali shtrihet thellë nën tokë, nën malet e shembura nga sulmi ajror amerikan me bombardues B-2 11 muaj më parë. Sipas planit të tij, SHBA do ta nxjerrë në koordinim me Iranin dhe Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, dhe do ta shkatërrojë. Vetëm Amerika, pohon Trump, bashkë me Kinën, ka aftësinë mekanike për ta bërë këtë - sinjal se pa Uashingtonin, asnjë zgjidhje nuk është e mundur.

Irani, siç edhe pritej, nuk po luan sipas skenarit amerikan. Teherani kërkon hapa konkretë, jo vetëm deklarata publike. Pala iraniane insiston që marrëveshja të përfshijë lirim të vërtetë nga presioni, hapje të tregtisë detare dhe garanci të qarta se përshkallëzimi ushtarak nuk do të kthehet sapo anijet të nisen. Kjo është një kërkesë logjike - besimi iranian në premtimet amerikane është, butësisht thënë, i hollë.

Të dyja palët po luajnë lojë të ndryshme. Trump dëshiron ta paraqesë marrëveshjen si fitore amerikane: Iran pa armë bërthamore, Hormuzi i hapur, minat e hequra, uraniumi i shkatërruar. Irani nuk dëshiron të duket sikur kapitullon nën presionin detar amerikan. Kjo është lojë diplomatike e simuluar në të cilën çdo gjest i vogël ka katër shtresa përkthimi.

Për shtetet ballkanike - që gjeopolitikisht varen nga çmimet stabile të naftës dhe gazit - kjo marrëveshje, nëse ndodh, do të jetë një nga lajmet më të rëndësishme të vitit. Nëse nuk ndodh, Hormuzi mbetet vatra nga ku kriza mund të shpërthejë në orë. Takimi në Situation Room tani është momenti kritik.